Chương 40: Trang Trí Hộp Thức Ăn Bằng Hoa Vải
Ánh đèn dầu hạt đỗ leo lét hắt lên vách đất những vệt sáng vàng vọt, chập chờn theo từng cơn gió đêm lùa qua khe liếp. Diệp Lạc Hân đứng lặng bên bàn gỗ, ánh mắt nàng dừng lại thật lâu trên bốn chữ "Kim bảng đề danh" son đỏ vừa ráo mực. Từng nét bút uốn lượn như rồng bay phượng múa, đường gãy dứt khoát tựa lưỡi gươm tuốt khỏi vỏ, vừa phóng khoáng ngạo nghễ, lại vừa ẩn chứa phong thái trầm mặc của bậc đại gia thư pháp. Một người thợ săn quanh năm lầm lũi nơi thung sâu núi thẳm, tay quen cầm cung săn thú và vác búa đốn củi, cớ sao có thể hạ bút xuất thần đến nhường này; điều ấy khiến cõi lòng nàng không khỏi dấy lên bao mối nghi hoặc. Cả nhà họ Tiêu dường như đã quá quen thuộc với tài hoa của chàng, xem việc Tiêu Mộc cầm bút viết chữ đẹp như một lẽ tự nhiên vốn có tự bao đời. Nàng khẽ nghiêng đầu nhìn trượng phu, toan mở miệng dò hỏi; nhưng rồi tiếng thở dài nhọc nhằn của cha chồng nơi buồng bên cùng cái nghèo bám riết lấy nếp nhà tranh đã kéo nàng trở về thực tại. Trước mắt là kế sinh nhai, gánh nặng cơm áo gạo tiền vẫn đè nặng lên vai; nàng khẽ mỉm cười, lắc đầu xua tan những dòng suy nghĩ mông lung, tạm gác nỗi băn khoăn vào góc khuất tâm can để toàn tâm toàn ý lo cho mẻ hàng đầu tiên.
Muốn chiếc giỏ tre mộc mạc bán được giá cao cho giới sĩ tử Trường Đình thư viện, chỉ có bốn chữ son may mắn kia thôi thì vẫn chưa đủ tôn lên thể diện của người tặng. Diệp Lạc Hân cúi người, lôi từ gầm giường ra một chiếc bao tải nhỏ chứa đầy vải vụn; đây là số vải thừa nàng chắt chiu giữ lại từ đợt cắt may đế giày lần trước. Vải thô mộc đủ mọi sắc màu, từ đỏ son thắm thiết, xanh chàm trầm mặc cho đến vàng tơ rực rỡ và lục nhạt dịu dàng. Nàng trải chiếc chiếu cói rách ra giữa sàn đất, đôi tay thon thả thoăn thoắt lựa từng mảnh vải có kích thước tương đồng. Bằng sự khéo léo vốn có từ kiếp trước, nàng dùng kéo bấm tỉa gọn gàng, xếp chồng ba dải vải khác màu lên nhau; những ngón tay mềm mại khẽ miết tạo nếp gấp gợn sóng, uốn cong từng phiến vải rồi nhẹ nhàng rút sợi chỉ se chặt phần cuống. Chỉ qua vài nhịp thở ngắn ngủi, một đóa hoa vĩnh cửu ba tầng rực rỡ, cánh hoa xếp lớp đan cài tựa hồ một bông mẫu đơn kiêu hãnh vừa bừng nở đã hiện ra nguyên vẹn trên lòng bàn tay nàng.
Nhị tẩu Dương Phượng ngồi xổm một bên, hai mắt mở to tròn xoe, trố nhìn đóa hoa vải rực rỡ với vẻ mặt đầy kinh ngạc. Nàng ta vội vàng lau vội đôi bàn tay thô ráp vốn quen cầm liềm cắt lúa vào vạt áo chàm, giọng nói lộ rõ vẻ thán phục lẫn tò mò:
- Đệ muội khéo tay quá, vừa rồi muội làm thế nào mà nhanh thoắt thoắt thế kia; ta chỉ thấy muội lật qua lật lại mấy dải vải vụn, vậy mà chớp mắt đã biến ra cả một bông hoa đẹp như hoa thật ngoài vườn!
Diệp Lạc Hân khẽ bật cười, nàng nhặt ba dải vải vụn màu cam đất đưa cho Dương Phượng, chậm rãi làm mẫu từng thao tác cho tẩu tử nhìn rõ:
- Tẩu tử nhìn kỹ này, ba dải vải này xếp so le chồng mép lên nhau; ngón tay cái giữ chặt ở giữa, nắn nhẹ ba nếp gập lượn sóng rồi rút sợi chỉ này cuốn quanh hai vòng, khẽ thắt nút lại là xong thôi.
Dương Phượng gật đầu lia lịa, vẻ mặt đầy tự tin; nhưng khi đôi bàn tay chai sần vụng về bắt đầu chạm vào dải vải mỏng manh, mọi chuyện lại chẳng hề dễ dàng như nàng ta tưởng tượng. Nàng ta bóp chặt lấy mép vải, gồng mình xoắn mạnh một vòng; sợi chỉ mỏng manh bỗng phát ra tiếng phựt đứt lìa, dải vải vụn bung bét ra thành một mớ bòng bong xơ xác. Dương Phượng luống cuống nắn lại, càng nắn đóa hoa càng méo xệch, trông chẳng khác nào một búi rơm khô bị giẫm nát. Nàng ta gãi đầu gãi tai, khuôn mặt chữ điền đỏ ửng vì ngượng ngùng, miệng lắp bắp thở dài thườn thượt:
- Rõ ràng mắt ta nhìn thấy muội làm như thế, sao tay ta đụng vào lại biến thành cục giẻ rách thế này; đúng là tay chân thô lỗ quen cuốc đất bửa củi rồi, không thể nào uốn nổi những thứ hoa mỹ này đâu!
Tiếng than thở của Dương Phượng khiến mẹ chồng Từ Chính Hương và tiểu thúc Tiêu Cảnh đang ngồi vót nan tre bên cạnh cũng phải bật cười sặc sụa. Đúng lúc gian nhà đang rộn rã tiếng cười vui, từ phía bờ tường rào đất ngăn cách với nhà bên bỗng vang lên một thanh âm non nớt, trong trẻo tựa tiếng chim sẻ ban mai:
- Thẩm thẩm ơi, không phải gập như thế đâu ạ; mép vải bên dưới phải xếp chéo góc trước thì lúc rút chỉ hoa mới nở đều được!
Cả nhà cùng giật mình quay đầu nhìn lại. Dưới bóng trăng mờ tỏ, cô bé Đại Hoa - đứa con gái ngoan ngoãn của Triệu nương tử - đang kiễng hai bàn chân trần trên gò đất, đôi bàn tay nhỏ gầy bấu chặt lấy bờ tường rào bằng đất nện, đôi mắt đen láy mở to đầy vẻ say mê nhìn chăm chú vào những dải vải màu. Mẹ chồng Từ Chính Hương khẽ biến sắc, vẻ mặt bà thoáng chút khó chịu, cất giọng trách móc:
- Con bé này, nương con không dạy con phép tắc hay sao mà đêm hôm lại trèo rào nhòm ngó sang sân nhà người khác thế hả?
Đại Hoa nghe thấy lời quở trách, hoảng sợ rụt cổ lại, đôi mắt ngấn nước vội vàng cất tiếng thanh minh:
- Tiêu bà bà tha lỗi cho cháu, cháu không cố ý nhìn trộm đâu ạ; ban nãy cháu trèo lên bờ rào nhặt chiếc rổ phơi rau bị gió thổi bay, thấy hai thẩm thẩm đang xếp hoa đẹp quá nên cháu mới lỡ ngắm nhìn mê mẩn thôi ạ!
Diệp Lạc Hân nhìn dáng vẻ rụt rè nhưng ánh mắt lại vô cùng lanh lợi của đứa trẻ, lòng nàng thầm cảm thấy kinh ngạc. Cách xếp hoa vĩnh cửu này vốn đòi hỏi sự tỉ mỉ và khả năng quan sát không gian rất cao, vậy mà một đứa bé đứng cách xa cả bờ rào lại có thể nhìn ra mấu chốt sai sót; nàng đứng dậy, bước nhanh tới mép tường rào, mỉm cười hòa nhã hỏi:
- Đại Hoa, ban nãy cháu nói nhị thẩm cháu làm sai, vậy cháu có thật sự hiểu cách làm đóa hoa này không?
Đại Hoa thấy Diệp Lạc Hân ôn tồn dịu dàng, nỗi sợ hãi trong lòng liền tan biến, cô bé gật đầu dứt khoát:
- Dạ thưa thẩm, cháu nhìn thẩm làm hai lần là cháu nhớ được các nếp gập rồi ạ!
Diệp Lạc Hân liền rút từ trong túi ba mảnh vải vụn cùng một đoạn chỉ gai mảnh khảnh, chìa qua bờ rào đất đưa cho cô bé:
- Vậy cháu thử làm cho thẩm xem một lần nào.
Đại Hoa cẩn thận đón lấy ba mảnh vải, đôi ngón tay gầy guộc hơi thô ráp vì sớm phải phụ giúp việc nhà khẽ vuốt phẳng từng nếp nhăn. Cô bé khẽ nhíu mày nhớ lại từng cử động ban nãy của Lạc Hân, ngón tay thoăn thoắt xếp chéo ba dải vải, uốn lượn từng đường cong mềm mại rồi luồn sợi chỉ se chặt cuống hoa. Chỉ trong chốc lát, một đóa hoa vĩnh cửu ba màu vàng, xanh và đỏ son đã hoàn thành gọn gàng, tuy đường nét còn đôi chút vụng dại nhưng cánh hoa xòe đều, tròn trịa và vô cùng chắc chắn. Diệp Lạc Hân nhìn đóa hoa trong tay đứa trẻ mà không khỏi trầm trồ thán phục; nàng vỗ nhẹ lên vai cô bé, chân thành khen ngợi:
- Đại Hoa khéo tay quá, đúng là một cô bé thông minh hiếm thấy; cháu có muốn giúp thẩm làm thêm những đóa hoa thế này không? Thẩm đang cần gấp hai mươi lăm đóa hoa để trang trí giỏ quà biếu, nếu cháu đồng ý giúp, thẩm sẽ trả tiền công cho cháu ba văn tiền một ngày.
Nghe đến số tiền ba văn một ngày, đôi mắt Đại Hoa sáng rực lên như hai vì sao nhỏ giữa trời đêm; đối với một đứa trẻ con nhà nông nghèo khó, ba văn tiền là cả một gia tài có thể mua được nhiều chiếc bánh ngọt. Nhưng niềm vui vừa chớm nở, cô bé bỗng khựng lại, ngập ngừng nhìn về phía gian nhà tranh tối om của mình, giọng nói chùng xuống:
- Cháu... cháu muốn giúp thẩm lắm, nhưng cháu phải về hỏi xin phép nương cháu đã ạ.
Nói đoạn, cô bé thoăn thoắt tuột khỏi bờ tường rào, chạy vội vào trong sân nhà mình. Diệp Lạc Hân đứng bên này kiên nhẫn chờ đợi; Từ Chính Hương bên cạnh thấy vậy khẽ thở dài, trong lòng dấy lên bao mối tơ vò. Kể từ ngày tang lễ của Triệu lão gia xảy ra biến cố, bà con lối xóm vẫn giữ mối kiêng dè nhất định, nhưng nhìn đứa trẻ hiểu chuyện và ngoan ngoãn dường ấy, cõi lòng sắt đá của bà lão nông thôn cũng dần mềm lại. Lát sau, tiếng bước chân lẹp xẹp lại vang lên gấp gáp bên bờ rào; bóng dáng nhỏ nhắn của Đại Hoa lại hiện ra dưới ánh trăng mờ, cô bé thở hổn hển nhưng khuôn mặt rạng rỡ nét cười trong trẻo:
- Thẩm thẩm ơi, nương cháu dặn rằng, nhà cháu đang chịu tang phụ thân chưa qua bốn mươi chín ngày, quy củ nghiêm ngặt không được bước chân sang sân nhà hàng xóm kẻo mang điều xui xẻo đến cho người khác; nương cho phép cháu ngồi bên hiên nhà cháu làm hoa rồi chuyển qua bờ rào cho thẩm, và nương dặn tuyệt đối không được nhận tiền công của thẩm đâu ạ; nương bảo tình làng nghĩa xóm tối lửa tắt đèn có nhau, giúp được nhau chút công sức thì giúp chứ không được tính toán tiền bạc!
Nghe những lời phân trần đầy lễ nghĩa và tự trọng của Triệu nương tử, Từ Chính Hương khẽ chép miệng, ánh mắt bà dịu hẳn đi, không còn vẻ cay nghiệt như trước kia nữa; bà quay sang nói nhỏ với Lạc Hân:
- Triệu nương tử quả là người biết điều, giữ đúng đạo lý gia phong; con bé đã có lòng như thế thì con cứ chia vải cho nó làm đi, đỡ nhọc công con thức thâu đêm suốt sáng.
Diệp Lạc Hân mỉm cười gật đầu, nàng gom một bọc vải vụn đủ màu cùng bó chỉ gai trao qua bờ rào cho Đại Hoa, ân cần căn dặn từng chi tiết nhỏ. Đêm càng về khuya, tiếng côn trùng rả rích khắp các bờ bụi rậm rạp; bên kia bờ rào, ngọn đèn dầu le lói của nhà họ Triệu hắt qua khe liếp, in bóng dáng nhỏ nhắn của Đại Hoa đang miệt mài uốn nắn từng cánh hoa. Đến khi trăng ngả về tây, mười đóa hoa vĩnh cửu tinh xảo, rực rỡ sắc màu đã được cô bé cẩn thận chuyển từng bông qua khe hở tường rào cho Lạc Hân. Cộng thêm mười lăm đóa hoa nàng tự tay làm trước đó, vừa vặn gom đủ hai mươi lăm đóa hoa rực rỡ, sẵn sàng cho hai mươi lăm cặp hộp tre đan đã được Tiêu Mộc nắn nót đề chữ son đỏ "Kim bảng đề danh".
Trời còn tối đen như mực, sương mai lạnh buốt buông dày đặc trên những mái ngói rêu phong và ngọn cỏ ven đường; tiếng gà rừng xa xăm còn chưa kịp cất tiếng gáy le te gọi bình minh thức giấc. Gian bếp nhỏ lợp mái tranh của nhà họ Tiêu đã bừng sáng ánh lửa hồng bập bùng, xua tan đi cái giá lạnh buốt da của thung lũng lúc tảng sáng. Tiêu Mộc ngồi bên bậc thềm đá, đôi bàn tay rắn rỏi nhịp nhàng kéo ống bễ; tiếng củi khô nổ lách tách giòn giã, ngọn lửa đỏ rực liếm láp quanh đáy chiếc chảo gang to lớn, soi rõ khuôn mặt cương nghị và ánh mắt thâm trầm của chàng. Diệp Lạc Hân xắn cao hai ống tay áo chàm, mái tóc vấn cao gọn gàng sau gáy, đôi tay thoăn thoắt đảo đều trên mặt chảo gang rực than hồng.
Nàng trút những hạt đường cát trắng vào đáy chảo gang nóng rực; tiếng đường tan chảy lèo xèo, dần chuyển từ màu trắng tinh sang sắc vàng óng ả của mật ong, rồi sôi lục bục sủi bọt lăn tăn, biến thành một làn nước màu nâu đỏ cánh gián óng ả và thơm ngát. Ngay khoảnh khắc nước màu đạt độ chín hoàn hảo, nàng nhanh tay dội gáo nước gừng giã nhuyễn cùng hoa hồi, quế chi, thảo quả và những vị thuốc bắc gia truyền vào chảo; một tiếng xèo chói tai vang lên kèm theo làn khói trắng mang hương thơm nồng nàn, đậm đà bốc lên nghi ngút, bao trùm khắp gian bếp nhỏ. Năm mươi chiếc móng giò heo - tương đương hai mươi lăm cặp - đã được cạo sạch bóng bẩy, thui vàng ruộm từ hôm trước, lần lượt được thả ngập vào nồi nước dùng màu hổ phách đang sôi sùng sục. Nàng hạ bớt lửa, giữ than hồng liu riu để từng thớ gân, thớ thịt ngấm trọn tinh túy của gia vị, ninh cho đến khi mềm nhừ mà lớp da ngoài vẫn giữ được độ căng bóng, giòn dai đẹp mắt.
Mặt trời dần nhô lên khỏi rặng tre xanh đầu làng, rải những tia nắng ấm áp xua tan màn sương sớm đọng trên cành lá. Nắp vung gang vừa được hé mở, một mùi thơm béo ngậy quyện lẫn hương quế nồng nàn lập tức bay tỏa khắp sân, khiến bất kỳ ai ngửi thấy cũng phải ứa nước miếng thèm thuồng. Từng cặp chân giò kho màu đỏ sẫm óng ánh, da căng mọng bóng bẩy, lớp mỡ trong veo mềm rục nhưng không hề nát, tỏa ra ánh sáng óng ả dưới nắng mai. Cả nhà họ Tiêu xúm lại quanh chiếc bàn dài ngoài hiên để phụ giúp đóng gói hàng hóa. Mỗi chiếc giỏ tre mộc mạc được lót một lớp lá chuối tươi xanh mướt đã rửa sạch hong khô; Diệp Lạc Hân cẩn thận gắp hai chiếc chân giò sóng đôi béo tròn đặt vào lòng giỏ, đậy nắp lại rồi cài lên trên một đóa hoa vĩnh cửu ba màu rực rỡ, bên cạnh dán dải giấy điều son đỏ thắm đề bốn chữ "Kim bảng đề danh" nét bút sắc sảo như rồng bay phượng múa. Nàng còn chu đáo vớt riêng một miếng thịt heo ba chỉ kho đậm đà, thái lát mỏng đặt vào chiếc hộp nhỏ dự phòng để làm đồ nếm thử cho khách hàng.
Nhìn hai mươi lăm chiếc giỏ tre xếp ngay ngắn thành hàng dài trên phản gỗ, Từ Chính Hương đứng bên cạnh chắp tay sau lưng, lòng bà như lửa đốt, nét mặt lộ rõ vẻ bồn chồn lo lắng; bà nhìn số giò heo rồi nhìn sang con dâu, cất giọng xót xa xen lẫn tiếc của:
- Trời ơi là trời, bao nhiêu là tiền bạc vốn liếng đổ hết vào hai mươi lăm cặp chân giò này; lỡ ra cổng thư viện người ta chê đắt không ai mua thì cả nhà ta biết tính làm sao, chẳng lẽ lại ôm nhau mà ăn hết đống móng heo béo ngậy này trừ bữa hay sao!
Thấy mẫu thân bồn chồn đứng ngồi không yên, Tiêu Mộc bước tới bên cạnh, bàn tay to lớn vỗ nhẹ lên vai bà, giọng nói trầm ấm đầy vẻ điềm tĩnh:
- Nương đừng lo lắng thái quá, nương phải tin vào tay nghề nấu nướng của Lạc Lạc; nếu thật sự không bán hết, người nhà ta ăn để tẩm bổ cũng chẳng mất đi đâu mà sợ.
Từ Chính Hương liếc xéo nhi tử một cái, miệng lẩm bẩm xua đuổi:
- Phì phì phì, cái miệng con chỉ toàn nói gở; nhiều chân giò đắt đỏ thế này ăn sao cho hết, số bạc ấy là mồ hôi nước mắt, tuyệt đối không được để lãng phí! Thôi các con mau thu dọn đồ đạc rồi lên đường đi, đứng đây nói dại mãi làm gì cho sốt ruột!
Đúng lúc ấy, ngoài cổng ngõ vang lên tiếng lục lạc đồng leng keng hòa cùng tiếng vó bò gõ lộc cộc đều đặn trên nền đường đất nện. Bác đánh xe Lưu Nhị đã đánh chiếc xe bò lót rơm dày dặn dừng trước cổng sân nhà họ Tiêu, cất tiếng gọi giòn giã:
- Tiêu lão nhị ơi, xe bò tới rồi đây; mau chuyển hàng lên xe kẻo lỡ mất buổi chợ nào!
Ba người gồm Diệp Lạc Hân, Tiêu Mộc và đệ đệ Tiêu Tùng nhanh nhẹn khuân hai mươi lăm chiếc giỏ tre xếp cẩn thận lên thùng xe lót rơm êm ái. Chiếc xe bò chầm chậm lăn bánh, tiếng bánh xe gỗ cót két quay đều trên con đường đất đỏ gồ ghề, đưa họ rời khỏi thôn làng, vượt qua những cánh đồng lúa xanh rì và cây cầu đá rêu phong, nhắm thẳng hướng Trường Đình thư viện tại huyện thành mà tiến bước.
Trường Đình thư viện là chốn học tập danh giá bậc nhất toàn huyện, nơi quy tụ hơn tám mươi vị văn nhân tài tử ưu tú cùng các vị trực học, tiên sinh uyên bác. Cổng thư viện sừng sững uy nghiêm với tường gạch đỏ au, mái ngói lưu ly phủ rêu phong cổ kính; hai bên cánh cổng gỗ lim nặng nề khép chặt có gia đinh lực lưỡng đứng canh gác nghiêm ngặt, tuyệt đối không cho người lạ bước chân vào quấy rầy chốn đèn sách thanh tịnh. Lưu Nhị đánh xe bò đỗ lại dưới bóng râm mát rượi của một cây hòe cổ thụ cách cổng thư viện chừng mươi trượng. Tiêu Mộc và Tiêu Tùng nhanh nhẹn dỡ toàn bộ số giỏ tre xuống, kê ngay ngắn trên một tấm bạt sạch sẽ trải dưới bóng cây. Sau khi dặn dò Lưu Nhị đánh xe đi ăn bát cháo lót dạ rồi trưa quay lại đón, ba người đứng bên gánh hàng, kiên nhẫn chờ đợi thời khắc tan học của viện sinh.
Khi bóng nắng trên đỉnh đầu tròn xoe, báo hiệu giờ ngọ đã điểm; từ trên lầu cao của thư viện bỗng vang lên chuỗi tiếng chuông đồng boong boong ngân nga trầm ấm, phá tan không gian tĩnh mịch của buổi trưa hè oi ả. Cánh cổng gỗ lim nặng nề kẽo kẹt mở toang; từng tốp ba năm vị học tử áo dài xanh lơ, đầu đội khăn the, tay cầm quạt giấy phe phẩy, vừa rôm rả đàm đạo văn chương vừa rảo bước ùa ra ngoài cổng để tìm quán cơm trưa. Họ bước ngang qua gốc cây hòe cổ thụ, thoáng liếc nhìn chiếc xe bò mộc mạc cùng ba người nông dân ăn mặc thô sơ bằng ánh mắt hờ hững, lạnh nhạt; không một ai dừng chân, tất cả đều rảo bước lướt qua như thể gánh hàng rong kia chẳng hề tồn tại.
Đứng trước đám đông sĩ tử phong nhã, Tiêu Mộc và Tiêu Tùng - hai chàng thợ săn vốn quen đối mặt với hổ dữ và thú rừng chốn núi thẳm - bỗng trở nên lúng túng lạ thường; cả hai đứng ngay đơ như hai pho tượng đá, mặt mày nghiêm nghị, miệng ngậm chặt không biết phải mở lời chào mời buôn bán ra sao. Nhìn cơ hội buôn bán sắp trôi qua trước mắt, Diệp Lạc Hân hiểu rằng kinh doanh chốn phố thị tuyệt đối không thể e dè rụt rè; nàng hít một hơi thật sâu căng lồng ngực, nở nụ cười tươi tắn rạng rỡ như hoa xuân, cất giọng rao thanh thót, ngân vang sang sảng khắp một góc đường:
- Chân giò đỏ son, rạng danh bảng vàng đây! Chân giò tiến lộc may mắn cho các bậc hiền tài đây các vị tướng công ơi; ăn chân giò đầu bảng, chúc các vị sĩ tử năm nay kim bảng đề danh, vinh quy bái tổ!
Tiếng rao trong trẻo, ngọt ngào mang theo lời chúc phúc đại cát đại lợi vừa cất lên liền đánh trúng tâm can và khát vọng cháy bỏng của những kẻ đang ngày đêm dùi mài kinh sử đợi kỳ thi hương mùa thu. Một học tử dáng người tròn trịa, gương mặt phúc hậu bỗng khựng bước chân lại; bị thu hút bởi câu chúc cát tường và mùi thơm thoang thoảng bay trong gió, chàng ta tò mò quay người, tiến thẳng về phía bóng cây hòe râm mát, cất giọng hỏi han:
- Vị tiểu nương tử này, nàng vừa rao chân giò kim bảng đề danh là thế nào; chân giò này đã nấu chín chưa, mùi vị ra sao vậy?
Thấy có khách mở hàng, Diệp Lạc Hân lập tức phấn chấn tinh thần, nàng tươi cười bưng một chiếc giỏ tre tinh xảo đưa lên trước mặt vị học tử nọ, giọng điệu niềm nở đón chào:
- Dạ bẩm công tử, đây là chân giò kho gia truyền do chính tay nhà nông chúng tôi chế biến từ sáng sớm tinh sương; mỗi chiếc giỏ tre trang nhã này đựng vừa vặn một cặp chân giò béo tốt, ngụ ý có đôi có cặp, hanh thông thuận lợi trên con đường khoa cử.
Vừa dứt lời, nàng khẽ tay nhấc chiếc nắp giỏ tre đan cài đóa hoa vĩnh cửu rực rỡ sang một bên. Một làn hơi nóng hổi cùng mùi thơm béo ngậy, nồng nàn vị hoa hồi, quế chi ngào ngạt lập tức ùa ra, quyện chặt vào khứu giác khiến vị học tử nọ không kìm được mà nuốt nước bọt ừng ực. Dưới lớp lá chuối xanh mướt, cặp chân giò kho màu đỏ sẫm cánh gián óng ả, núng nính mỡ màng, tỏa ra ánh sáng bóng bẩy vô cùng bắt mắt. Ánh mắt vị học tử liếc nhìn bốn chữ son "Kim bảng đề danh" viết bằng nét bút rồng bay phượng múa uy nghi trên nắp hộp, rồi lại nhìn đóa hoa vải rực rỡ sống động như thật; cõi lòng chàng ta dâng lên niềm thán phục vô hạn, thầm nghĩ đem chiếc hộp sang trọng và ý nghĩa thế này tặng bạn đồng môn trước kỳ thi thì quả là không gì sánh bằng.
Vị học tử họ Chu gật đầu tấm tắc khen ngợi, tay chàng ta đã thò sâu vào trong tay áo rộng, những ngón tay lần tìm chiếc túi gấm đựng tiền đồng đang kêu lách cách, chuẩn bị rút tiền ra mua ngay một hộp mở hàng lấy may. Đúng vào khoảnh khắc quyết định ấy, một bàn tay từ phía sau bất thình lình đập mạnh lên vai chàng! Một gã bạn học dáng người gầy nhẳng, gương mặt dài ngoẵng và đôi mắt híp xếch bước xộc tới, cất giọng the thé, đầy vẻ châm chọc và khinh thị:
- Chu huynh, huynh hồ đồ rồi sao mà lại đi mua đồ ăn của đám gánh rong ven đường thế này; thịt kho gia truyền của tiệm Từ Ký trên phố lớn danh tiếng lẫy lừng khắp chốn, sạch sẽ tinh tươm lại thơm ngon nức tiếng, cớ sao huynh phải hạ mình bỏ tiền mua thứ đồ ăn vặt lề đường của lũ thôn phu không rõ nguồn gốc; thứ thịt kho nhăng nhít này làm sao có cửa sánh bằng thịt kho Từ Ký cơ chứ!
Lời can ngăn gay gắt cùng giọng điệu khinh khỉnh của gã bạn học vang lên giữa chốn thanh thiên bạch nhật tựa như một gáo nước lạnh tạt thẳng vào gánh hàng của Diệp Lạc Hân. Bàn tay vị học tử họ Chu bỗng khựng lại giữa chừng, chàng ta ngập ngừng rút tay khỏi tay áo, đưa mắt nhìn cặp chân giò đỏ sẫm rồi lại nhìn sang gã bạn học với vẻ đầy phân vân do dự; cùng lúc đó, những học tử vừa bước ra khỏi cổng viện cũng bắt đầu tò mò dừng bước, xì xào chỉ trỏ bàn tán vây quanh gánh hàng nhỏ dưới gốc hòe già...
Ánh đèn dầu hạt đỗ leo lét hắt lên vách đất những vệt sáng vàng vọt, chập chờn theo từng cơn gió đêm lùa qua khe liếp. Diệp Lạc Hân đứng lặng bên bàn gỗ, ánh mắt nàng dừng lại thật lâu trên bốn chữ "Kim bảng đề danh" son đỏ vừa ráo mực. Từng nét bút uốn lượn như rồng bay phượng múa, đường gãy dứt khoát tựa lưỡi gươm tuốt khỏi vỏ, vừa phóng khoáng ngạo nghễ, lại vừa ẩn chứa phong thái trầm mặc của bậc đại gia thư pháp. Một người thợ săn quanh năm lầm lũi nơi thung sâu núi thẳm, tay quen cầm cung săn thú và vác búa đốn củi, cớ sao có thể hạ bút xuất thần đến nhường này; điều ấy khiến cõi lòng nàng không khỏi dấy lên bao mối nghi hoặc. Cả nhà họ Tiêu dường như đã quá quen thuộc với tài hoa của chàng, xem việc Tiêu Mộc cầm bút viết chữ đẹp như một lẽ tự nhiên vốn có tự bao đời. Nàng khẽ nghiêng đầu nhìn trượng phu, toan mở miệng dò hỏi; nhưng rồi tiếng thở dài nhọc nhằn của cha chồng nơi buồng bên cùng cái nghèo bám riết lấy nếp nhà tranh đã kéo nàng trở về thực tại. Trước mắt là kế sinh nhai, gánh nặng cơm áo gạo tiền vẫn đè nặng lên vai; nàng khẽ mỉm cười, lắc đầu xua tan những dòng suy nghĩ mông lung, tạm gác nỗi băn khoăn vào góc khuất tâm can để toàn tâm toàn ý lo cho mẻ hàng đầu tiên.
Muốn chiếc giỏ tre mộc mạc bán được giá cao cho giới sĩ tử Trường Đình thư viện, chỉ có bốn chữ son may mắn kia thôi thì vẫn chưa đủ tôn lên thể diện của người tặng. Diệp Lạc Hân cúi người, lôi từ gầm giường ra một chiếc bao tải nhỏ chứa đầy vải vụn; đây là số vải thừa nàng chắt chiu giữ lại từ đợt cắt may đế giày lần trước. Vải thô mộc đủ mọi sắc màu, từ đỏ son thắm thiết, xanh chàm trầm mặc cho đến vàng tơ rực rỡ và lục nhạt dịu dàng. Nàng trải chiếc chiếu cói rách ra giữa sàn đất, đôi tay thon thả thoăn thoắt lựa từng mảnh vải có kích thước tương đồng. Bằng sự khéo léo vốn có từ kiếp trước, nàng dùng kéo bấm tỉa gọn gàng, xếp chồng ba dải vải khác màu lên nhau; những ngón tay mềm mại khẽ miết tạo nếp gấp gợn sóng, uốn cong từng phiến vải rồi nhẹ nhàng rút sợi chỉ se chặt phần cuống. Chỉ qua vài nhịp thở ngắn ngủi, một đóa hoa vĩnh cửu ba tầng rực rỡ, cánh hoa xếp lớp đan cài tựa hồ một bông mẫu đơn kiêu hãnh vừa bừng nở đã hiện ra nguyên vẹn trên lòng bàn tay nàng.
Nhị tẩu Dương Phượng ngồi xổm một bên, hai mắt mở to tròn xoe, trố nhìn đóa hoa vải rực rỡ với vẻ mặt đầy kinh ngạc. Nàng ta vội vàng lau vội đôi bàn tay thô ráp vốn quen cầm liềm cắt lúa vào vạt áo chàm, giọng nói lộ rõ vẻ thán phục lẫn tò mò:
- Đệ muội khéo tay quá, vừa rồi muội làm thế nào mà nhanh thoắt thoắt thế kia; ta chỉ thấy muội lật qua lật lại mấy dải vải vụn, vậy mà chớp mắt đã biến ra cả một bông hoa đẹp như hoa thật ngoài vườn!
Diệp Lạc Hân khẽ bật cười, nàng nhặt ba dải vải vụn màu cam đất đưa cho Dương Phượng, chậm rãi làm mẫu từng thao tác cho tẩu tử nhìn rõ:
- Tẩu tử nhìn kỹ này, ba dải vải này xếp so le chồng mép lên nhau; ngón tay cái giữ chặt ở giữa, nắn nhẹ ba nếp gập lượn sóng rồi rút sợi chỉ này cuốn quanh hai vòng, khẽ thắt nút lại là xong thôi.
Dương Phượng gật đầu lia lịa, vẻ mặt đầy tự tin; nhưng khi đôi bàn tay chai sần vụng về bắt đầu chạm vào dải vải mỏng manh, mọi chuyện lại chẳng hề dễ dàng như nàng ta tưởng tượng. Nàng ta bóp chặt lấy mép vải, gồng mình xoắn mạnh một vòng; sợi chỉ mỏng manh bỗng phát ra tiếng phựt đứt lìa, dải vải vụn bung bét ra thành một mớ bòng bong xơ xác. Dương Phượng luống cuống nắn lại, càng nắn đóa hoa càng méo xệch, trông chẳng khác nào một búi rơm khô bị giẫm nát. Nàng ta gãi đầu gãi tai, khuôn mặt chữ điền đỏ ửng vì ngượng ngùng, miệng lắp bắp thở dài thườn thượt:
- Rõ ràng mắt ta nhìn thấy muội làm như thế, sao tay ta đụng vào lại biến thành cục giẻ rách thế này; đúng là tay chân thô lỗ quen cuốc đất bửa củi rồi, không thể nào uốn nổi những thứ hoa mỹ này đâu!
Tiếng than thở của Dương Phượng khiến mẹ chồng Từ Chính Hương và tiểu thúc Tiêu Cảnh đang ngồi vót nan tre bên cạnh cũng phải bật cười sặc sụa. Đúng lúc gian nhà đang rộn rã tiếng cười vui, từ phía bờ tường rào đất ngăn cách với nhà bên bỗng vang lên một thanh âm non nớt, trong trẻo tựa tiếng chim sẻ ban mai:
- Thẩm thẩm ơi, không phải gập như thế đâu ạ; mép vải bên dưới phải xếp chéo góc trước thì lúc rút chỉ hoa mới nở đều được!
Cả nhà cùng giật mình quay đầu nhìn lại. Dưới bóng trăng mờ tỏ, cô bé Đại Hoa - đứa con gái ngoan ngoãn của Triệu nương tử - đang kiễng hai bàn chân trần trên gò đất, đôi bàn tay nhỏ gầy bấu chặt lấy bờ tường rào bằng đất nện, đôi mắt đen láy mở to đầy vẻ say mê nhìn chăm chú vào những dải vải màu. Mẹ chồng Từ Chính Hương khẽ biến sắc, vẻ mặt bà thoáng chút khó chịu, cất giọng trách móc:
- Con bé này, nương con không dạy con phép tắc hay sao mà đêm hôm lại trèo rào nhòm ngó sang sân nhà người khác thế hả?
Đại Hoa nghe thấy lời quở trách, hoảng sợ rụt cổ lại, đôi mắt ngấn nước vội vàng cất tiếng thanh minh:
- Tiêu bà bà tha lỗi cho cháu, cháu không cố ý nhìn trộm đâu ạ; ban nãy cháu trèo lên bờ rào nhặt chiếc rổ phơi rau bị gió thổi bay, thấy hai thẩm thẩm đang xếp hoa đẹp quá nên cháu mới lỡ ngắm nhìn mê mẩn thôi ạ!
Diệp Lạc Hân nhìn dáng vẻ rụt rè nhưng ánh mắt lại vô cùng lanh lợi của đứa trẻ, lòng nàng thầm cảm thấy kinh ngạc. Cách xếp hoa vĩnh cửu này vốn đòi hỏi sự tỉ mỉ và khả năng quan sát không gian rất cao, vậy mà một đứa bé đứng cách xa cả bờ rào lại có thể nhìn ra mấu chốt sai sót; nàng đứng dậy, bước nhanh tới mép tường rào, mỉm cười hòa nhã hỏi:
- Đại Hoa, ban nãy cháu nói nhị thẩm cháu làm sai, vậy cháu có thật sự hiểu cách làm đóa hoa này không?
Đại Hoa thấy Diệp Lạc Hân ôn tồn dịu dàng, nỗi sợ hãi trong lòng liền tan biến, cô bé gật đầu dứt khoát:
- Dạ thưa thẩm, cháu nhìn thẩm làm hai lần là cháu nhớ được các nếp gập rồi ạ!
Diệp Lạc Hân liền rút từ trong túi ba mảnh vải vụn cùng một đoạn chỉ gai mảnh khảnh, chìa qua bờ rào đất đưa cho cô bé:
- Vậy cháu thử làm cho thẩm xem một lần nào.
Đại Hoa cẩn thận đón lấy ba mảnh vải, đôi ngón tay gầy guộc hơi thô ráp vì sớm phải phụ giúp việc nhà khẽ vuốt phẳng từng nếp nhăn. Cô bé khẽ nhíu mày nhớ lại từng cử động ban nãy của Lạc Hân, ngón tay thoăn thoắt xếp chéo ba dải vải, uốn lượn từng đường cong mềm mại rồi luồn sợi chỉ se chặt cuống hoa. Chỉ trong chốc lát, một đóa hoa vĩnh cửu ba màu vàng, xanh và đỏ son đã hoàn thành gọn gàng, tuy đường nét còn đôi chút vụng dại nhưng cánh hoa xòe đều, tròn trịa và vô cùng chắc chắn. Diệp Lạc Hân nhìn đóa hoa trong tay đứa trẻ mà không khỏi trầm trồ thán phục; nàng vỗ nhẹ lên vai cô bé, chân thành khen ngợi:
- Đại Hoa khéo tay quá, đúng là một cô bé thông minh hiếm thấy; cháu có muốn giúp thẩm làm thêm những đóa hoa thế này không? Thẩm đang cần gấp hai mươi lăm đóa hoa để trang trí giỏ quà biếu, nếu cháu đồng ý giúp, thẩm sẽ trả tiền công cho cháu ba văn tiền một ngày.
Nghe đến số tiền ba văn một ngày, đôi mắt Đại Hoa sáng rực lên như hai vì sao nhỏ giữa trời đêm; đối với một đứa trẻ con nhà nông nghèo khó, ba văn tiền là cả một gia tài có thể mua được nhiều chiếc bánh ngọt. Nhưng niềm vui vừa chớm nở, cô bé bỗng khựng lại, ngập ngừng nhìn về phía gian nhà tranh tối om của mình, giọng nói chùng xuống:
- Cháu... cháu muốn giúp thẩm lắm, nhưng cháu phải về hỏi xin phép nương cháu đã ạ.
Nói đoạn, cô bé thoăn thoắt tuột khỏi bờ tường rào, chạy vội vào trong sân nhà mình. Diệp Lạc Hân đứng bên này kiên nhẫn chờ đợi; Từ Chính Hương bên cạnh thấy vậy khẽ thở dài, trong lòng dấy lên bao mối tơ vò. Kể từ ngày tang lễ của Triệu lão gia xảy ra biến cố, bà con lối xóm vẫn giữ mối kiêng dè nhất định, nhưng nhìn đứa trẻ hiểu chuyện và ngoan ngoãn dường ấy, cõi lòng sắt đá của bà lão nông thôn cũng dần mềm lại. Lát sau, tiếng bước chân lẹp xẹp lại vang lên gấp gáp bên bờ rào; bóng dáng nhỏ nhắn của Đại Hoa lại hiện ra dưới ánh trăng mờ, cô bé thở hổn hển nhưng khuôn mặt rạng rỡ nét cười trong trẻo:
- Thẩm thẩm ơi, nương cháu dặn rằng, nhà cháu đang chịu tang phụ thân chưa qua bốn mươi chín ngày, quy củ nghiêm ngặt không được bước chân sang sân nhà hàng xóm kẻo mang điều xui xẻo đến cho người khác; nương cho phép cháu ngồi bên hiên nhà cháu làm hoa rồi chuyển qua bờ rào cho thẩm, và nương dặn tuyệt đối không được nhận tiền công của thẩm đâu ạ; nương bảo tình làng nghĩa xóm tối lửa tắt đèn có nhau, giúp được nhau chút công sức thì giúp chứ không được tính toán tiền bạc!
Nghe những lời phân trần đầy lễ nghĩa và tự trọng của Triệu nương tử, Từ Chính Hương khẽ chép miệng, ánh mắt bà dịu hẳn đi, không còn vẻ cay nghiệt như trước kia nữa; bà quay sang nói nhỏ với Lạc Hân:
- Triệu nương tử quả là người biết điều, giữ đúng đạo lý gia phong; con bé đã có lòng như thế thì con cứ chia vải cho nó làm đi, đỡ nhọc công con thức thâu đêm suốt sáng.
Diệp Lạc Hân mỉm cười gật đầu, nàng gom một bọc vải vụn đủ màu cùng bó chỉ gai trao qua bờ rào cho Đại Hoa, ân cần căn dặn từng chi tiết nhỏ. Đêm càng về khuya, tiếng côn trùng rả rích khắp các bờ bụi rậm rạp; bên kia bờ rào, ngọn đèn dầu le lói của nhà họ Triệu hắt qua khe liếp, in bóng dáng nhỏ nhắn của Đại Hoa đang miệt mài uốn nắn từng cánh hoa. Đến khi trăng ngả về tây, mười đóa hoa vĩnh cửu tinh xảo, rực rỡ sắc màu đã được cô bé cẩn thận chuyển từng bông qua khe hở tường rào cho Lạc Hân. Cộng thêm mười lăm đóa hoa nàng tự tay làm trước đó, vừa vặn gom đủ hai mươi lăm đóa hoa rực rỡ, sẵn sàng cho hai mươi lăm cặp hộp tre đan đã được Tiêu Mộc nắn nót đề chữ son đỏ "Kim bảng đề danh".
Trời còn tối đen như mực, sương mai lạnh buốt buông dày đặc trên những mái ngói rêu phong và ngọn cỏ ven đường; tiếng gà rừng xa xăm còn chưa kịp cất tiếng gáy le te gọi bình minh thức giấc. Gian bếp nhỏ lợp mái tranh của nhà họ Tiêu đã bừng sáng ánh lửa hồng bập bùng, xua tan đi cái giá lạnh buốt da của thung lũng lúc tảng sáng. Tiêu Mộc ngồi bên bậc thềm đá, đôi bàn tay rắn rỏi nhịp nhàng kéo ống bễ; tiếng củi khô nổ lách tách giòn giã, ngọn lửa đỏ rực liếm láp quanh đáy chiếc chảo gang to lớn, soi rõ khuôn mặt cương nghị và ánh mắt thâm trầm của chàng. Diệp Lạc Hân xắn cao hai ống tay áo chàm, mái tóc vấn cao gọn gàng sau gáy, đôi tay thoăn thoắt đảo đều trên mặt chảo gang rực than hồng.
Nàng trút những hạt đường cát trắng vào đáy chảo gang nóng rực; tiếng đường tan chảy lèo xèo, dần chuyển từ màu trắng tinh sang sắc vàng óng ả của mật ong, rồi sôi lục bục sủi bọt lăn tăn, biến thành một làn nước màu nâu đỏ cánh gián óng ả và thơm ngát. Ngay khoảnh khắc nước màu đạt độ chín hoàn hảo, nàng nhanh tay dội gáo nước gừng giã nhuyễn cùng hoa hồi, quế chi, thảo quả và những vị thuốc bắc gia truyền vào chảo; một tiếng xèo chói tai vang lên kèm theo làn khói trắng mang hương thơm nồng nàn, đậm đà bốc lên nghi ngút, bao trùm khắp gian bếp nhỏ. Năm mươi chiếc móng giò heo - tương đương hai mươi lăm cặp - đã được cạo sạch bóng bẩy, thui vàng ruộm từ hôm trước, lần lượt được thả ngập vào nồi nước dùng màu hổ phách đang sôi sùng sục. Nàng hạ bớt lửa, giữ than hồng liu riu để từng thớ gân, thớ thịt ngấm trọn tinh túy của gia vị, ninh cho đến khi mềm nhừ mà lớp da ngoài vẫn giữ được độ căng bóng, giòn dai đẹp mắt.
Mặt trời dần nhô lên khỏi rặng tre xanh đầu làng, rải những tia nắng ấm áp xua tan màn sương sớm đọng trên cành lá. Nắp vung gang vừa được hé mở, một mùi thơm béo ngậy quyện lẫn hương quế nồng nàn lập tức bay tỏa khắp sân, khiến bất kỳ ai ngửi thấy cũng phải ứa nước miếng thèm thuồng. Từng cặp chân giò kho màu đỏ sẫm óng ánh, da căng mọng bóng bẩy, lớp mỡ trong veo mềm rục nhưng không hề nát, tỏa ra ánh sáng óng ả dưới nắng mai. Cả nhà họ Tiêu xúm lại quanh chiếc bàn dài ngoài hiên để phụ giúp đóng gói hàng hóa. Mỗi chiếc giỏ tre mộc mạc được lót một lớp lá chuối tươi xanh mướt đã rửa sạch hong khô; Diệp Lạc Hân cẩn thận gắp hai chiếc chân giò sóng đôi béo tròn đặt vào lòng giỏ, đậy nắp lại rồi cài lên trên một đóa hoa vĩnh cửu ba màu rực rỡ, bên cạnh dán dải giấy điều son đỏ thắm đề bốn chữ "Kim bảng đề danh" nét bút sắc sảo như rồng bay phượng múa. Nàng còn chu đáo vớt riêng một miếng thịt heo ba chỉ kho đậm đà, thái lát mỏng đặt vào chiếc hộp nhỏ dự phòng để làm đồ nếm thử cho khách hàng.
Nhìn hai mươi lăm chiếc giỏ tre xếp ngay ngắn thành hàng dài trên phản gỗ, Từ Chính Hương đứng bên cạnh chắp tay sau lưng, lòng bà như lửa đốt, nét mặt lộ rõ vẻ bồn chồn lo lắng; bà nhìn số giò heo rồi nhìn sang con dâu, cất giọng xót xa xen lẫn tiếc của:
- Trời ơi là trời, bao nhiêu là tiền bạc vốn liếng đổ hết vào hai mươi lăm cặp chân giò này; lỡ ra cổng thư viện người ta chê đắt không ai mua thì cả nhà ta biết tính làm sao, chẳng lẽ lại ôm nhau mà ăn hết đống móng heo béo ngậy này trừ bữa hay sao!
Thấy mẫu thân bồn chồn đứng ngồi không yên, Tiêu Mộc bước tới bên cạnh, bàn tay to lớn vỗ nhẹ lên vai bà, giọng nói trầm ấm đầy vẻ điềm tĩnh:
- Nương đừng lo lắng thái quá, nương phải tin vào tay nghề nấu nướng của Lạc Lạc; nếu thật sự không bán hết, người nhà ta ăn để tẩm bổ cũng chẳng mất đi đâu mà sợ.
Từ Chính Hương liếc xéo nhi tử một cái, miệng lẩm bẩm xua đuổi:
- Phì phì phì, cái miệng con chỉ toàn nói gở; nhiều chân giò đắt đỏ thế này ăn sao cho hết, số bạc ấy là mồ hôi nước mắt, tuyệt đối không được để lãng phí! Thôi các con mau thu dọn đồ đạc rồi lên đường đi, đứng đây nói dại mãi làm gì cho sốt ruột!
Đúng lúc ấy, ngoài cổng ngõ vang lên tiếng lục lạc đồng leng keng hòa cùng tiếng vó bò gõ lộc cộc đều đặn trên nền đường đất nện. Bác đánh xe Lưu Nhị đã đánh chiếc xe bò lót rơm dày dặn dừng trước cổng sân nhà họ Tiêu, cất tiếng gọi giòn giã:
- Tiêu lão nhị ơi, xe bò tới rồi đây; mau chuyển hàng lên xe kẻo lỡ mất buổi chợ nào!
Ba người gồm Diệp Lạc Hân, Tiêu Mộc và đệ đệ Tiêu Tùng nhanh nhẹn khuân hai mươi lăm chiếc giỏ tre xếp cẩn thận lên thùng xe lót rơm êm ái. Chiếc xe bò chầm chậm lăn bánh, tiếng bánh xe gỗ cót két quay đều trên con đường đất đỏ gồ ghề, đưa họ rời khỏi thôn làng, vượt qua những cánh đồng lúa xanh rì và cây cầu đá rêu phong, nhắm thẳng hướng Trường Đình thư viện tại huyện thành mà tiến bước.
Trường Đình thư viện là chốn học tập danh giá bậc nhất toàn huyện, nơi quy tụ hơn tám mươi vị văn nhân tài tử ưu tú cùng các vị trực học, tiên sinh uyên bác. Cổng thư viện sừng sững uy nghiêm với tường gạch đỏ au, mái ngói lưu ly phủ rêu phong cổ kính; hai bên cánh cổng gỗ lim nặng nề khép chặt có gia đinh lực lưỡng đứng canh gác nghiêm ngặt, tuyệt đối không cho người lạ bước chân vào quấy rầy chốn đèn sách thanh tịnh. Lưu Nhị đánh xe bò đỗ lại dưới bóng râm mát rượi của một cây hòe cổ thụ cách cổng thư viện chừng mươi trượng. Tiêu Mộc và Tiêu Tùng nhanh nhẹn dỡ toàn bộ số giỏ tre xuống, kê ngay ngắn trên một tấm bạt sạch sẽ trải dưới bóng cây. Sau khi dặn dò Lưu Nhị đánh xe đi ăn bát cháo lót dạ rồi trưa quay lại đón, ba người đứng bên gánh hàng, kiên nhẫn chờ đợi thời khắc tan học của viện sinh.
Khi bóng nắng trên đỉnh đầu tròn xoe, báo hiệu giờ ngọ đã điểm; từ trên lầu cao của thư viện bỗng vang lên chuỗi tiếng chuông đồng boong boong ngân nga trầm ấm, phá tan không gian tĩnh mịch của buổi trưa hè oi ả. Cánh cổng gỗ lim nặng nề kẽo kẹt mở toang; từng tốp ba năm vị học tử áo dài xanh lơ, đầu đội khăn the, tay cầm quạt giấy phe phẩy, vừa rôm rả đàm đạo văn chương vừa rảo bước ùa ra ngoài cổng để tìm quán cơm trưa. Họ bước ngang qua gốc cây hòe cổ thụ, thoáng liếc nhìn chiếc xe bò mộc mạc cùng ba người nông dân ăn mặc thô sơ bằng ánh mắt hờ hững, lạnh nhạt; không một ai dừng chân, tất cả đều rảo bước lướt qua như thể gánh hàng rong kia chẳng hề tồn tại.
Đứng trước đám đông sĩ tử phong nhã, Tiêu Mộc và Tiêu Tùng - hai chàng thợ săn vốn quen đối mặt với hổ dữ và thú rừng chốn núi thẳm - bỗng trở nên lúng túng lạ thường; cả hai đứng ngay đơ như hai pho tượng đá, mặt mày nghiêm nghị, miệng ngậm chặt không biết phải mở lời chào mời buôn bán ra sao. Nhìn cơ hội buôn bán sắp trôi qua trước mắt, Diệp Lạc Hân hiểu rằng kinh doanh chốn phố thị tuyệt đối không thể e dè rụt rè; nàng hít một hơi thật sâu căng lồng ngực, nở nụ cười tươi tắn rạng rỡ như hoa xuân, cất giọng rao thanh thót, ngân vang sang sảng khắp một góc đường:
- Chân giò đỏ son, rạng danh bảng vàng đây! Chân giò tiến lộc may mắn cho các bậc hiền tài đây các vị tướng công ơi; ăn chân giò đầu bảng, chúc các vị sĩ tử năm nay kim bảng đề danh, vinh quy bái tổ!
Tiếng rao trong trẻo, ngọt ngào mang theo lời chúc phúc đại cát đại lợi vừa cất lên liền đánh trúng tâm can và khát vọng cháy bỏng của những kẻ đang ngày đêm dùi mài kinh sử đợi kỳ thi hương mùa thu. Một học tử dáng người tròn trịa, gương mặt phúc hậu bỗng khựng bước chân lại; bị thu hút bởi câu chúc cát tường và mùi thơm thoang thoảng bay trong gió, chàng ta tò mò quay người, tiến thẳng về phía bóng cây hòe râm mát, cất giọng hỏi han:
- Vị tiểu nương tử này, nàng vừa rao chân giò kim bảng đề danh là thế nào; chân giò này đã nấu chín chưa, mùi vị ra sao vậy?
Thấy có khách mở hàng, Diệp Lạc Hân lập tức phấn chấn tinh thần, nàng tươi cười bưng một chiếc giỏ tre tinh xảo đưa lên trước mặt vị học tử nọ, giọng điệu niềm nở đón chào:
- Dạ bẩm công tử, đây là chân giò kho gia truyền do chính tay nhà nông chúng tôi chế biến từ sáng sớm tinh sương; mỗi chiếc giỏ tre trang nhã này đựng vừa vặn một cặp chân giò béo tốt, ngụ ý có đôi có cặp, hanh thông thuận lợi trên con đường khoa cử.
Vừa dứt lời, nàng khẽ tay nhấc chiếc nắp giỏ tre đan cài đóa hoa vĩnh cửu rực rỡ sang một bên. Một làn hơi nóng hổi cùng mùi thơm béo ngậy, nồng nàn vị hoa hồi, quế chi ngào ngạt lập tức ùa ra, quyện chặt vào khứu giác khiến vị học tử nọ không kìm được mà nuốt nước bọt ừng ực. Dưới lớp lá chuối xanh mướt, cặp chân giò kho màu đỏ sẫm cánh gián óng ả, núng nính mỡ màng, tỏa ra ánh sáng bóng bẩy vô cùng bắt mắt. Ánh mắt vị học tử liếc nhìn bốn chữ son "Kim bảng đề danh" viết bằng nét bút rồng bay phượng múa uy nghi trên nắp hộp, rồi lại nhìn đóa hoa vải rực rỡ sống động như thật; cõi lòng chàng ta dâng lên niềm thán phục vô hạn, thầm nghĩ đem chiếc hộp sang trọng và ý nghĩa thế này tặng bạn đồng môn trước kỳ thi thì quả là không gì sánh bằng.
Vị học tử họ Chu gật đầu tấm tắc khen ngợi, tay chàng ta đã thò sâu vào trong tay áo rộng, những ngón tay lần tìm chiếc túi gấm đựng tiền đồng đang kêu lách cách, chuẩn bị rút tiền ra mua ngay một hộp mở hàng lấy may. Đúng vào khoảnh khắc quyết định ấy, một bàn tay từ phía sau bất thình lình đập mạnh lên vai chàng! Một gã bạn học dáng người gầy nhẳng, gương mặt dài ngoẵng và đôi mắt híp xếch bước xộc tới, cất giọng the thé, đầy vẻ châm chọc và khinh thị:
- Chu huynh, huynh hồ đồ rồi sao mà lại đi mua đồ ăn của đám gánh rong ven đường thế này; thịt kho gia truyền của tiệm Từ Ký trên phố lớn danh tiếng lẫy lừng khắp chốn, sạch sẽ tinh tươm lại thơm ngon nức tiếng, cớ sao huynh phải hạ mình bỏ tiền mua thứ đồ ăn vặt lề đường của lũ thôn phu không rõ nguồn gốc; thứ thịt kho nhăng nhít này làm sao có cửa sánh bằng thịt kho Từ Ký cơ chứ!
Lời can ngăn gay gắt cùng giọng điệu khinh khỉnh của gã bạn học vang lên giữa chốn thanh thiên bạch nhật tựa như một gáo nước lạnh tạt thẳng vào gánh hàng của Diệp Lạc Hân. Bàn tay vị học tử họ Chu bỗng khựng lại giữa chừng, chàng ta ngập ngừng rút tay khỏi tay áo, đưa mắt nhìn cặp chân giò đỏ sẫm rồi lại nhìn sang gã bạn học với vẻ đầy phân vân do dự; cùng lúc đó, những học tử vừa bước ra khỏi cổng viện cũng bắt đầu tò mò dừng bước, xì xào chỉ trỏ bàn tán vây quanh gánh hàng nhỏ dưới gốc hòe già...
