Chương 35: Nghiên Cứu Kế Sinh Nhai
Tiếng đòn gánh kĩu kịt kẽo kẹt vang lên nhịp nhàng từ đầu ngõ, phá tan bầu không khí tĩnh mịch của buổi trưa muộn nơi thôn dã. Ánh nắng hanh vàng rọi xuống sân đất khô ráo, phủ lên bóng lưng vạm vỡ đẫm mồ hôi của Tiêu Mộc khi chàng thoăn thoắt gánh đôi sọt trở về sau phiên chợ huyện. Vừa bước qua cánh cổng tre, chàng liền cẩn thận hạ gùi hàng xuống bậc thềm, chiếc đáy sọt chạm nền đất phát ra một tiếng thịch trầm đục; chàng đưa cánh tay áo thô lau vội những giọt mồ hôi đang lăn dài trên gò má rám nắng, rồi cất giọng trầm ấm gọi với vào trong gian nhà: "Lạc Lạc, nương, con đã về rồi đây!"
Từ trong đôi sọt tre lót đầy những lớp lá sen và lá chuối rừng tươi xanh, một mùi thịt heo tươi mới phả ra thơm nức, làm sống dậy cả khoảng sân nhỏ. Cả nhà họ Tiêu đang bận rộn dọn dẹp quanh sân liền tò mò xúm lại gần; khi lớp lá xanh rì được lật mở, ai nấy đều không khỏi sững sờ tròn mắt. Bên dưới là một chiếc chân giò heo to tròn béo đẫy, tiếp đó là năm cân thịt ba chỉ tươi rói với những thớ nạc mỡ đan xen đều đặn, bốn chiếc móng giò trắng trẻo đã được thui vàng cạo sạch tinh tươm, cùng mấy khúc xương ống lớn ngập tràn tủy béo. Suốt cả năm qua, ngay cả trong những dịp lễ tết long trọng nhất, gian bếp nhà họ Tiêu cũng chưa từng chứng kiến một lượng thịt heo dồi dào và tươi ngon đến nhường này.
Từ Chính Hương đang xới dở nắm cỏ trong góc vườn, vừa nghe tiếng động liền vội vàng phủi hai bàn tay dính đất xăm xăm bước ra; khi nhìn thấy đống thịt heo đồ sộ nằm chật ních trong đôi sọt, đôi mắt bà lập tức mở to hết cỡ, hai hàng lông mày nhíu chặt lại vì thói quen xót tiền đã ăn sâu vào máu thịt. Bà đưa tay vỗ nhẹ vào đùi một cái bốp, cất giọng cằn nhằn quen thuộc nhưng chẳng giấu nổi vẻ bàng hoàng: "Trời đất ơi, thằng ba kia! Con vừa bán được mấy thang thuốc quý ngoài trấn, trong túi rủng rỉnh được chút bạc cắc là đã vội vung tay quá trán thế này sao? Cả cái thôn này gom lại chưa chắc đã dám mua nhiều thịt cùng một lúc như thế, con rốt cuộc đã tiêu tốn hết bao nhiêu tiền vào đây rồi?"
Tiêu Mộc nhìn gương mặt vừa tức giận vừa xót xa của mẹ, khóe môi khẽ nhếch lên nụ cười hiền lành và kiên nhẫn; chàng bước lại gần, giọng nói rành rọt giải thích cho bà an lòng: "Nương bớt giận, con biết tính toán mà. Hôm nay con bán dược liệu được giá tốt, thấy người nhà mình suốt vụ gặt vất vả gầy rộc cả người, con mới dám trích ra hai trăm năm mươi văn tiền để mua chỗ thịt này về bồi bổ. Chiếc chân giò lớn này hết bảy mươi văn; còn năm cân thịt ba chỉ, bốn chiếc móng giò và đống xương ống kia, con mặc cả khéo léo với chủ quán quen nên chỉ tốn một trăm tám mươi văn cả thảy."
Nghe đến con số hai trăm năm mươi văn, lồng ngực Từ Chính Hương bỗng chùng xuống một nhịp; trong đầu bà lập tức hiện về chiếc chân giò kho tương bé tí hin mà Tiêu Mộc mua ở tửu lầu Từ Ký ngoài trấn mấy hôm trước để bà không bị ả hàng xóm Lý Thúy Hoa chèn ép. Lần đó, chỉ một miếng thịt kho sẵn của tửu lầu mà tiêu tốn tới bốn trăm mười văn tiền mồ hôi nước mắt; so với bữa nay, hai trăm năm mươi văn mua được nguyên cả một sọt thịt tươi đầy ụ thế này quả thực là quá đỗi hời. Bà thở hắt ra một hơi dài, tuy miệng vẫn còn lầm bầm trách con trai không biết tích cóp phòng khi cơ nhỡ, nhưng đôi mắt đã ánh lên nét an tâm, không còn gắt gỏng như lúc ban đầu nữa.
Đứng ở ngưỡng cửa gian bếp, Diệp Lạc Hân nhìn đống thịt heo tươi ngon mà lòng ngập tràn hào hứng; đây chính là cơ hội đầu tiên để nàng trổ tài nấu nướng thực thụ kể từ ngày xuyên không về làm dâu nhà họ Tiêu. Nàng mỉm cười rạng rỡ, bước nhanh tới đỡ lấy chiếc giỏ đựng thịt từ tay phu quân, giọng nói trong trẻo cất lên đầy tự tin: "Phu quân mua khéo lắm, số thịt này tươi ngon vô cùng; trưa nay nương và cả nhà cứ nghỉ ngơi, để con cùng tỷ tỷ dâu vào bếp làm món thịt kho tương thật ngon cho cả nhà thưởng thức."
Nói là làm, Diệp Lạc Hân thoăn thoắt xắn cao hai ống tay áo thô, búi gọn mái tóc đen mượt sau gáy rồi bắt tay vào việc. Nàng múc từng gáo nước giếng trong vắt rửa sạch từng tảng thịt, dùng dao cạo thật kỹ lớp bì ngoài cho trắng nõn rồi chần sơ qua một nồi nước sôi có thả mấy lát gừng già đập dập để khử sạch mùi tanh của mỡ lợn. Gian bếp nhỏ chẳng mấy chốc đã đỏ lửa; tiếng củi nỏ lách tách reo vui trong lò đất, ngọn lửa hồng rực rỡ bập bùng liếm láp quanh đáy chảo gang lớn, tỏa ra hơi ấm xua tan cái lạnh heo may đang tràn về ngoài ngõ.
Dương Phượng ngồi bên cạnh phụ trách chụm củi, nhìn từng động tác thuần thục dứt khoát của em dâu mà hai mắt không rời; nàng tò mò thấy Lạc Hân chỉ múc một muỗng mỡ lợn láng đều quanh lòng chảo gang, rồi nhanh tay đổ một bát đường thô màu vàng óng vào đảo đều. Tiếng đường tan xèo xèo nhè nhẹ bắt đầu rộ lên, hạt đường tan chảy dưới sức nóng của lửa, sôi sùng sục thành từng bọt khí li ti rồi dần dần chuyển sang màu cánh gián caramel hổ phách rực rỡ; một mùi hương ngọt đậm hơi khét nhẹ của đường thắng bốc lên nghi ngút, thơm lừng khắp gian bếp nhỏ.
Ngay khi lớp đường caramel đạt đến độ óng ánh hoàn hảo nhất, Diệp Lạc Hân nhanh tay trút toàn bộ năm cân thịt ba chỉ đã thái miếng vuông quân cờ cùng những khúc móng giò béo ngậy vào chảo. Tiếng xèo xèo bùng lên dữ dội, mỡ nóng bắn lách tách trên mặt chảo; nàng cầm chiếc xẻng gỗ lớn đảo đều tay thoăn thoắt, khiến từng thớ thịt săn chắc lại, lớp bì ngoài ngấm đều màu đường thắng đỏ au bóng lộn, tỏa ra thứ mùi thơm béo ngậy đến nghẹt thở. Nàng tiếp tục rưới vào một muôi lớn nước tương thơm nồng cùng chút rượu gạo ủ men cay, tiếng xèo xèo lại réo rắt dồn dập như một khúc nhạc vui tai của chốn nhân gian.
Khi màu sắc của từng miếng thịt đã đậm đà đỏ thắm, Lạc Hân múc từng gáo nước suối đổ ngập mặt thịt; sau đó, nàng lấy ra một chiếc túi vải thô nhỏ buộc chặt miệng thả vào giữa lòng chảo. Dương Phượng ngửi thấy một mùi hương thảo mộc kỳ lạ xen lẫn trong làn khói, liền nghiêng đầu tò mò hỏi nhỏ: "Đệ muội ơi, trong cái túi vải con con kia muội bỏ thứ gì thế, sao nghe mùi vừa thơm vừa cay nồng lạ lùng thế này?"
Diệp Lạc Hân khẽ lau vệt tro bếp trên trán, mỉm cười dịu dàng đáp lời chị dâu: "Đây là hoa hồi và quế thanh muội phơi khô, lại thêm mấy quả sơn thù du cùng vài loại quả dại trên vách núi mà hôm trước muội nhặt được; những thứ này ninh cùng thịt không chỉ làm thịt mềm nhừ nhanh chóng mà còn khử sạch mùi tanh, giúp nước thịt thơm sâu và ấm bụng hơn rất nhiều."
Nàng cẩn thận đậy chiếc vung gỗ tròn nặng trịch lên miệng nồi gang, sau đó rút bớt những thanh củi lớn, chỉ để lại lớp than hồng đỏ rực cháy âm ỉ bên dưới đáy chảo; ngọn lửa nhỏ liu riu giữ cho nồi thịt kho sôi lục bục đều đặn. Thời gian chầm chậm trôi qua suốt hai canh giờ; trong gian bếp nhỏ, tiếng nước thịt sôi sùng sục, ùng ục trầm ấm không một giây ngừng nghỉ. Mùi thơm ngào ngạt của thịt béo, vị ngọt của đường caramel cùng hương thơm nồng nàn của quế hồi và thảo dược bắt đầu len lỏi qua từng khe liếp nứa, bay bổng khắp khoảng sân rộng, rồi tràn vào gian nhà chính khiến cho bất kỳ ai hít phải cũng cảm thấy lồng ngực rộn rạo, bụng dạ cồn cào réo lên từng cơn đói lả.
Khi mặt trời đã ngả bóng về phía tây, Diệp Lạc Hân bước lại gần bếp lò, nhẹ nhàng nhấc chiếc vung gỗ ra. Một luồng hơi nóng nghi ngút bốc lên cuồn cuộn như mây, cuốn theo hương thơm ngào ngạt đậm đà xộc thẳng vào cánh mũi khiến hai mắt nàng cũng phải nheo lại vì cay khói nhưng ngập tràn thỏa mãn. Dưới đáy nồi gang, lớp nước sốt màu nâu đỏ cánh gián đã cô đặc lại sánh mịn như mật ong rừng, sôi lăn tăn bám chặt lấy từng tảng thịt ba chỉ mềm mại; những chiếc móng giò nở bung ra, lớp bì ngoài dẻo quánh, phần gân thịt trong suốt núng nính đầy chất keo.
Diệp Lạc Hân cầm một đôi đũa tre dài khẽ ấn nhẹ vào giữa tảng thịt ba chỉ; đầu đũa xuyên qua thớ thịt một cách êm ái nhẹ tênh, lớp mỡ và bì rung rinh như thạch mà miếng thịt vẫn giữ nguyên hình khối vuông vức không hề bị nát vụn. Nàng gật đầu hài lòng, cất giọng khe khẽ: "Chín rục rồi, nước sốt ngấm tận xương tủy rồi."
Nàng cúi người lấy ra hai chiếc đĩa sành lớn nhất trong chạn bát, thoăn thoắt gắp đầy một đĩa móng giò béo ngậy cùng những khúc xương ống ngập tràn tủy thơm; chiếc đĩa còn lại, nàng khéo léo thái từng lát chân giò dẻo quánh xếp một bên, nửa bên kia là những miếng thịt ba chỉ vuông vức đỏ au óng ả. Dương Phượng đứng ngay bên cạnh, đôi mắt nhìn chằm chằm vào hai đĩa thịt đang bốc khói ngùn ngụt, cổ họng bất giác nuốt nước miếng cái ực thật to.
Nhìn bộ dạng thèm thuồng chất phác của chị dâu, Diệp Lạc Hân không nhịn được bật cười khúc khích; nàng dùng đầu đũa gắp một miếng thịt riềm mỡ màng đẫm nước sốt đưa lên thổi phù phù cho bớt nóng, rồi mỉm cười bảo: "Tỷ tỷ dâu, mau há miệng ra nếm thử miếng này xem mùi vị thế nào!"
Dương Phượng chẳng chút ngần ngại liền há to miệng; miếng thịt nóng hổi đầy đặn vừa lọt vào khoang miệng đã chiếm trọn lấy đầu lưỡi nàng. Dương Phượng chỉ kịp ú ớ hai tiếng trong cổ họng vì nóng, nhưng ngay giây tiếp theo, đôi mắt nàng bỗng nhiên trợn tròn kinh ngạc; lớp mỡ lợn như tan chảy ngay tức khắc, vị ngọt béo ngậy quyện cùng vị mặn mà đậm đà và hương thơm thảo mộc ấm sực lan tỏa khắp vòm họng. Nàng không nỡ nhai nhiều mà cứ thế nuốt trọn miếng thịt xuống bụng, rồi đưa hai tay ôm lấy má, giọng nói lắp bắp vì quá đỗi sướng vui: "Ngon quá trời ơi! Nương ơi, nương mau vào đây mà xem, con chưa từng ăn thứ gì trên đời ngon đến mức này!"
Từ Chính Hương vừa bước đến ngưỡng cửa bếp, nghe tiếng con dâu cả reo hò ầm ĩ liền nhíu mày chấn chỉnh, giọng điệu mang vẻ nghiêm khắc của bậc gia trưởng: "Cái con bé này, lớn đầu rồi mà cứ như đứa trẻ lên ba vậy! Cơm canh chưa dọn lên bàn, gia quy chưa hành lễ mà đã dám đứng trong bếp ăn vụng trước; người ngoài nhìn vào lại bảo nhà họ Tiêu ta không biết dạy dỗ con dâu."
Thế nhưng, lời răn dạy của bà mẹ chồng vừa dứt thì Diệp Lạc Hân đã nhanh nhẹn gắp một miếng thịt ba chỉ nạc mỡ đan xen vô cùng cân đối, tươi cười đưa thẳng tới trước mặt bà: "Nương đừng giận tỷ tỷ dâu, là con mời người nếm thử để xem độ mặn ngọt đã vừa miệng chưa; nương cả đời vất vả vì cả nhà, miếng đầu tiên này phải dành cho nương mới đúng đạo làm con."
Mùi thơm nồng nàn ngào ngạt của miếng thịt kho phả thẳng vào mũi khiến Từ Chính Hương chưa kịp khép miệng lại thì miếng thịt bóng bẩy đã trượt êm ái vào đầu lưỡi. Nước sốt sánh ngậy bùng nổ hương vị, thớ thịt nạc mềm như nhung, lớp mỡ béo mà không ngấy, lớp bì dẻo quánh dính chặt lấy răng; toàn bộ lục phủ ngũ tạng của bà lão như được một dòng nước ấm áp vỗ về. Đôi mắt già nua của Từ Chính Hương bỗng mở to hết cỡ, bà nhai chầm chậm từng chút một để thưởng thức trọn vẹn, vẻ mặt nghiêm nghị ban nãy hoàn toàn tan biến, thay vào đó là sự ngỡ ngàng tột độ: "Trời đất... cái vị này... sao lại có thể đậm đà và thơm ngon đến mức này được chứ?"
Dương Phượng thấy mẹ chồng cũng bị miếng thịt khuất phục, liền cười xòa đắc ý: "Con đã nói rồi mà nương không tin, đệ muội làm món này quả thực là đệ nhất thiên hạ, tửu lầu ngoài trấn cũng phải gọi bằng cụ!"
Từ Chính Hương khẽ ho hắng một tiếng để che giấu sự bối rối của mình, bà lấy vạt áo lau khóe miệng rồi nhìn Diệp Lạc Hân bằng ánh mắt thán phục lẫn tò mò: "Lạc Hân này, trong nồi thịt này con rốt cuộc đã bỏ thêm những thứ gì mà vị thịt lại thơm ngọt thanh tao, không hề có một chút mùi hôi tanh nào của lợn cỏ vậy?"
Diệp Lạc Hân đưa tay vén lọn tóc mai ra sau vành tai, giọng nói nhỏ nhẹ nhưng rành mạch: "Dạ thưa nương, bí quyết nằm ở chỗ thắng đường lấy màu caramel và khử mùi bằng rượu men cay; quan trọng nhất là nhờ mấy vị hoa hồi, quế thanh và quả rừng mà con hái trên núi; khi ninh nhỏ lửa suốt hai canh giờ, vị chát ngọt của thảo mộc sẽ trung hòa hết chất béo của mỡ lợn, biến nước sốt thành thứ nước dùng đậm đà bổ dưỡng."
Dương Phượng nghe vậy liền chớp chớp mắt, tính tình thật thà liền buột miệng hỏi thăm: "Trước kia ở bên nhà mẹ đẻ muội bị ức hiếp đủ điều, ngay cả manh áo lành lặn cũng chẳng có mà mặc, vậy tay nghề nấu nướng kinh người này muội học từ ai thế?"
Diệp Lạc Hân thoáng khựng lại trong chớp mắt, rồi nàng bình thản nở nụ cười hiền hậu, đưa ra lý do an toàn nhất mà nàng đã chuẩn bị sẵn: "Dạ, là hồi nhỏ mẫu thân ruột của muội từng dạy cho muội; bà vốn là người khéo léo bếp núc, trước khi qua đời đã chỉ dạy cho muội từng chút một, muội luôn ghi nhớ trong lòng chưa từng dám quên."
Từ Chính Hương nghe nhắc đến người mẹ ruột đã khuất của con dâu út, lại nghĩ đến cảnh nàng từng bị mẹ kế chèn ép khổ sở, trong lòng dâng lên niềm xót xa vô hạn; bà vội vàng vỗ nhẹ lên mu bàn tay Lạc Hân, cất giọng dỗ dành để xua đi bầu không khí trầm lắng: "Con bé ngoan, mẹ ruột con nơi chín suối thấy con khéo léo ngoan hiền thế này chắc chắn sẽ ngậm cười an lòng. Thôi chuyện cũ không nhắc lại nữa; món ngon béo ngậy thế này, nhà ta hiếm khi có được, không thể ăn một mình; lát nữa bảo thằng tư múc một bát đầy đặn mang sang thư viện biếu Khổng tiên sinh tẩm bổ, người vừa ốm dậy cần có chất tươi để hồi phục nguyên khí."
Bên ngoài hiên nhà, Tiêu Cảnh đang ngồi bệt trên ngạch cửa hí hoáy dùng que than cẩn thận chép lại bản vẽ cối giã gạo đạp chân lên trang giấy thô; vừa nghe tiếng mẹ gọi, cậu thiếu niên liền vội vàng đặt bút xuống lon ton chạy tót vào bếp. Nhìn bát thịt kho tương đầy ắp với những miếng ba chỉ vuông vức và hai khúc xương ống bóng nhẫy thơm lừng được mẹ đậy kín bằng một chiếc bát sành nông lòng, hai mắt Tiêu Cảnh sáng rực lên như sao sa; cậu cẩn thận bưng bát thịt bằng cả hai tay, lòng bàn tay cảm nhận rõ hơi ấm nóng hổi truyền qua lớp sứ dày.
Cậu thiếu niên cất bước chạy thật nhanh ra con đường làng lộng gió; gió thu hiu hiu thổi qua rặng tre đầu thôn, xua đi cái oi ả của buổi trưa muộn. Mùi thịt kho tương thơm ngào ngạt cứ lượn lờ chui qua khe hở của hai chiếc bát sành, phả thẳng vào mũi Tiêu Cảnh; cậu mấy bận thèm đến mức cổ họng giật giật, nước bọt ứa ra đầy miệng, bước chân có lúc chậm lại muốn hé bát ra nếm thử một chút nước sốt ngậy béo. Nhưng rồi nghĩ đến đạo nghĩa thầy trò cùng lời mẹ dặn dò, Tiêu Cảnh liền cắn chặt răng, nuốt ực một cái thật mạnh, rồi co giò chạy một mạch sang phía đông thôn.
Nơi thư viện làng nằm nép mình dưới bóng cây bồ đề cổ thụ râm mát, bầu không khí tĩnh mịch trang nghiêm bao trùm khắp khoảng sân lát gạch rêu phong. Trong góc sân, Ách Nô đang lom khom chụm từng thanh củi khô vào lò đun ấm nước thuốc; thấy Tiêu Cảnh bưng bát chạy vào, gã câm liền nở nụ cười hiền từ, giơ hai tay ra hiệu chào đón. Tiêu Cảnh cúi đầu chào gã một tiếng rồi rón rén bước vào gian phòng trong. Khổng tiên sinh sau trận bạo bệnh hiểm nghèo nay đã tỉnh táo, nhưng sắc mặt vẫn còn xanh xao tiều tụy, đang nằm tựa lưng vào thành giường gỗ đọc sách; nhìn thấy người học trò nhỏ lễ phép dâng lên bát thịt kho nóng hổi thơm nức lòng người cùng lời thăm hỏi ân cần của Tiêu gia, ánh mắt vị tú tài già thoáng ngấn lệ, cảm kích gật đầu lia lịa trước tấm lòng thơm thảo của xóm giềng. Sau khi thưa chuyện lễ phép và trả lời mấy câu hỏi han việc học hành của thầy, Tiêu Cảnh liền xin phép cúi đầu lui ra, rồi ba chân bốn cẳng phóng như bay trở về nhà cho kịp giờ cơm.
Tại gian nhà chính của Tiêu gia, chiếc bàn gỗ bốn chân cũ kỹ đã được lau sạch bóng loáng không một hạt bụi. Cả gia đình bảy miệng ăn quây quần ngồi quanh chiếc bàn; ở vị trí chính giữa, hai chiếc đĩa sành lớn đựng đầy thịt kho tương đỏ au bốc khói nghi ngút, bên cạnh là bát nước sốt sánh mịn màu hổ phách cùng âu cơm gạo mới trắng ngần thơm dẻo. Dưới ánh chiều tà rọi qua khung cửa sổ, những miếng thịt bóng bẩy như được dát một lớp ngọc đỏ; thế nhưng, dù bụng dạ ai nấy đều cồn cào réo lên ùng ục, suốt từ nãy đến giờ vẫn chưa có một ai dám cầm đũa lên trước.
Mãi cho đến khi Tiêu Cảnh thở hổn hển xông qua cánh cửa, mặt mũi đỏ bừng vì chạy mệt nhưng ánh mắt rạng ngời phấn khởi kéo ghế ngồi vào bàn, Tiêu Trường Hà mới khẽ ho một tiếng trầm ổn; ông đưa mắt nhìn quanh một lượt, thấy cả gia đình đã tề tựu đông đủ, nét mặt nghiêm nghị thường ngày của người chủ gia đình bỗng chốc giãn ra thành một nụ cười ấm áp. Ông vươn đôi đũa tre, trịnh trọng gắp miếng thịt ba chỉ vuông vức nạc mỡ đẫm sốt nhất đặt vào bát của Từ Chính Hương, rồi mới cất giọng trầm vang: "Người đã đủ, lễ đã tròn; các con động đũa đi thôi!"
Vừa dứt lời, cả gian nhà lập tức bùng nổ trong tiếng đũa bát va chạm lách cách rộn ràng. Tiêu Cảnh nhanh tay chộp ngay lấy một chiếc móng giò béo ngậy trong đĩa, hai tay ôm trọn lấy gặm nhồm nhoàm; miếng thịt kho lúc này đã nguội bớt đôi phần, lớp bì bên ngoài co lại trở nên dai giòn sần sật, phần mỡ mềm rục dẻo quánh quyện chặt vào từng thớ thịt nạc ngọt đậm đà. Cậu thiếu niên vừa nhai vừa gật đầu lia lịa, hai má phồng to như hai chiếc bánh bao, mỡ dính bóng loáng quanh khóe miệng: "Trời ơi... ngon quá cha ơi! Móng giò mềm dẻo như sáp ong, gân giòn sần sật mà không hề dai, cắn ngập một miếng mà nghe sướng rơn cả người!"
Dương Phượng cũng không ngừng gắp thịt chan đẫm nước sốt vào bát cơm trắng ngần, vừa ăn vừa xuýt xoa không ngớt miệng. Tiêu Trường Hà chậm rãi gắp một miếng thịt ba chỉ cho vào miệng nhai kỹ; từng thớ thịt mềm ngọt như tan ra trên đầu lưỡi, vị mặn ngọt hài hòa thấm sâu vào từng chân răng, mang theo hơi ấm thảo mộc khiến lồng ngực ông ấm sực. Người đàn ông cả đời lam lũ vốn ít nói, bình sinh chẳng mấy khi mở miệng khen ngợi thức ăn, thế mà lúc này ông bỗng buông đũa xuống mặt bàn, ánh mắt nhìn thẳng vào Diệp Lạc Hân đầy sự thán phục: "Hương vị này quả thực phi phàm; đừng nói là cơm nhà nông thôn, ngay cả món chân giò kho tương trứ danh của đại tửu lầu Từ Ký ngoài trấn cũng thua xa một trời một vực! Lạc Hân con thật sự là người có bàn tay vàng trong nghề bếp núc."
Được gia trưởng Tiêu gia trịnh trọng khen ngợi, cả bàn ăn lại rộ lên những lời tán thưởng nức nở. Từ Chính Hương húp một thìa nước sốt béo ngậy chan cơm, mắt sáng rực lên vì hào hứng: "Đúng thế đấy ông nó à! Với tài nghệ nấu nướng xuất chúng của Lạc Hân nhà ta, đầu bếp đại tửu lầu ngoài trấn còn phải xách dép chạy theo; giá như nhà chúng ta gom góp được chút vốn liếng, mở một gian tửu lầu ở chợ huyện chuyên bán món thịt kho tương này thì chắc chắn khách khứa chen chúc nườm nượp, chẳng mấy chốc mà phát tài to!"
Nghe mẹ hào hứng vẽ ra viễn cảnh mở tửu lầu, Tiêu Mộc ngồi bên cạnh Diệp Lạc Hân bỗng khựng lại; chàng đặt mạnh bát cơm xuống mặt bàn gỗ phát ra một tiếng cộp dứt khoát, hai hàng chân mày kiếm nhíu chặt lại, ánh mắt tràn ngập vẻ lo lắng và xót xa nhìn sang người vợ mảnh mai của mình. Chàng cất giọng trầm ấm nhưng vô cùng kiên quyết: "Nương đừng nghĩ đơn giản thế. Mở một gian tửu lầu ở chợ huyện riêng tiền thuê mặt bằng mỗi năm đã tốn vài chục lạng bạc, chưa kể tiền sắm sửa bàn ghế, lò bếp, thuê mướn người làm; quan trọng hơn cả là Lạc Lạc thân thể vốn yếu ớt, vừa qua một trận ốm nặng chưa lâu; công việc bếp núc tửu lầu dầu sôi lửa bỏng, nặng nhọc từ mờ sáng đến đêm khuya, con tuyệt đối không để nàng phải lao lực hao tổn thân thể như vậy."
Lời nói thẳng thắn cùng ánh mắt bao bọc chở che của trượng phu khiến Diệp Lạc Hân cảm thấy cõi lòng dâng lên một dòng nước ấm áp ngọt ngào; nàng khẽ mỉm cười, kín đáo vươn tay dưới gầm bàn nắm lấy bàn tay thô ráp của Tiêu Mộc siết nhẹ một cái như để chàng yên lòng. Từ Chính Hương nghe con trai thứ ba phản bác kịch liệt như thế, liền xua xua đôi đũa cười xòa để giảng hòa: "Thằng quỷ này, ta chỉ buột miệng nói đùa thế thôi chứ nhà nông ba đời cuốc đất như chúng ta, lấy đâu ra mấy chục lạng bạc mà đòi mở tửu lầu; nếu mà thật sự mở quán to như Từ Ký, có khi ta chưa kịp đếm tiền đã lo sợ đến thắt cả ruột gan rồi."
Chờ cho không khí bàn ăn lắng dịu lại đôi chút, Diệp Lạc Hân lúc này mới khẽ hắng giọng, đôi mắt long lanh nhìn lướt qua từng người trong gia đình; nàng cất giọng điềm tĩnh, rành rọt mở ra suy tính bấy lâu trong lòng: "Thực ra hôm nay con nấu nồi thịt kho này, ngoài việc bồi bổ cho cả nhà thì cũng là muốn cha nương cùng các huynh tỷ nếm thử xem khẩu vị ra sao. Con thấy công việc làm ăn này hoàn toàn có thể làm được; chúng ta ít vốn, không mở được tửu lầu cao sang thì hoàn toàn có thể bắt đầu từ những món ăn bình dân bán dạo ở chợ huyện, góp gió thành bão, kiếm thêm đồng ra đồng vào cho gia đình."
Gia đình họ Tiêu từ đời ông cha truyền lại đều thuần túy là những người nông dân chất phác bám chặt lấy mảnh ruộng hạt lúa; nghe nàng dâu út bàn chuyện buôn bán kinh doanh thì trong lòng ai nấy đều dấy lên sự tò mò háo hức, nhưng đầu óc lại hoàn toàn trống rỗng mông lung, chẳng biết phải bắt đầu từ đâu. Tiêu Tùng - người anh cả dạn dày sương gió, từng có nhiều năm đi làm thuê cửu vạn ở chợ huyện mỗi dịp nông nhàn - liền đặt đũa xuống bàn, gương mặt chất phác lộ rõ vẻ đắn đo thực tế.
Tiêu Tùng nhìn thẳng vào Diệp Lạc Hân, cất giọng phân tích vô cùng sắc bén: "Đệ muội nói nghe rất hay, nhưng làm ăn buôn bán ngoài chợ không dễ dàng như ta tưởng đâu. Thịt heo sống mua vào đã hai mươi văn một cân; khi mang về cạo rửa, chần nước, thắng đường ninh nhừ suốt hai canh giờ thì thịt hao hụt đi mất một phần ba; lại còn tiền gia vị, tiền nước tương, tiền củi lửa công cán. Nếu bán ra, ít nhất phải bốn mươi đến năm mươi văn một cân thịt chín thì mới mong có chút tiền lời. Đệ muội thử nghĩ xem, bán đắt đỏ như thế thì ở cái chợ huyện nghèo đó rốt cuộc có ai chịu bỏ tiền ra mua không?"
Từ Chính Hương nghe con trai cả phân tích có lý có tình liền vỗ đùi đánh đét một cái, gật đầu lia lịa tiếp lời: "Đại ca con nói chí phải đấy Lạc Hân à! Nó từng lăn lộn ngoài chợ huyện làm phu khuân vác nên nó hiểu rõ lắm; những người lao động lam lũ, phu xe kéo, người làm thuê làm mướn ở chợ cả ngày còng lưng đổ mồ hôi cũng chỉ kiếm được chừng mười lăm đến hai mươi văn tiền cắc. Số tiền đó họ phải chắt bóp từng đồng mua ngô thô, bột mì về nấu cháo cho cả nhà ăn no bụng; thịt của chúng ta làm ra ngon thì có ngon thật, nhưng đắt đỏ như thế, lỡ làm ra cả nồi ế ẩm không ai mua thì nhà mình lấy tiền đâu mà đền vào vốn liếng?"
Bà mẹ chồng nhìn quanh bàn ăn một lượt, rồi thở dài khẳng định một câu chắc nịch: "Người khác thế nào ta không dám nói, chứ nếu đặt vào vị trí của ta, ta quyết không bao giờ bỏ tiền ra mua một bát thịt kho đắt đỏ ngoài chợ!"
Tiêu Cảnh đang gặm dở miếng xương liền ngẩng đầu lên, ngây ngô hỏi: "Ủa nương, sao nương lại không mua? Rõ ràng nương vừa khen ngon muốn chết mà!"
Từ Chính Hương trừng mắt liếc cậu con trai út một cái, bực bội mắng: "Tại sao ư? Vì ta không có tiền chứ sao cái thằng ngốc này! Giá một cân thịt kho của con có thể đổi được ba bốn cân lương thực thô cho cả nhà ăn ròng rã mấy ngày trời; nếu thèm thịt quá thì cùng lắm ta ghé hàng mổ mua vài lạng thịt vụn hay miếng mỡ thừa về xào với rau dại, tuy không ngon bằng nhưng vẫn có mùi mỡ ngậy béo lót dạ. Tiền mồ hôi nước mắt kiếm được, ai dám vung tay ăn một bữa no rồi ngày mai nhịn đói?"
Lời phân tích chân thực và trần trụi của Tiêu Tùng cùng Từ Chính Hương như một gáo nước lạnh tạt thẳng vào bầu không khí hào hứng ban đầu của cả gia đình; mọi người nhìn nhau ái ngại, bàn ăn bỗng chốc rơi vào khoảng lặng ngột ngạt. Ai nấy đều cảm thấy kế sinh nhai vừa mới nhen nhóm dường như đã vấp phải một bức tường đá quá lớn của hiện thực nghèo khó nơi làng quê.
Thế nhưng, đối diện với những lo âu trĩu nặng của cả nhà, Diệp Lạc Hân không hề nao núng hay nản lòng; đôi mắt phượng của nàng vẫn ánh lên tia sáng thông tuệ, khóe môi khẽ cong lên một nụ cười tự tin và bình thản. Nàng chậm rãi nhìn quanh từng gương mặt thân yêu đang đầy vẻ hoang mang, rồi cất giọng trong trẻo phá tan bầu không khí trầm mặc, chốt lại bài toán chiến lược then chốt: "Cha nương và đại ca nói đều rất đúng, người nghèo làm thuê ở chợ huyện quả thực sẽ không có tiền mua thịt kho đắt đỏ; nhưng chợ huyện đâu chỉ có mỗi dân phu lao động nghèo khó? Vậy nên, bài toán kinh doanh của nhà chúng ta không phải là bán cho tất cả mọi người, mà là phải tìm ra chính xác xem rốt cuộc ai mới là người có tiền trong túi và có nhu cầu mua thịt kho của chúng ta; chỉ cần tìm đúng đối tượng khách hàng ấy, kế sinh nhai này nhất định sẽ thành công!"
Tiếng đòn gánh kĩu kịt kẽo kẹt vang lên nhịp nhàng từ đầu ngõ, phá tan bầu không khí tĩnh mịch của buổi trưa muộn nơi thôn dã. Ánh nắng hanh vàng rọi xuống sân đất khô ráo, phủ lên bóng lưng vạm vỡ đẫm mồ hôi của Tiêu Mộc khi chàng thoăn thoắt gánh đôi sọt trở về sau phiên chợ huyện. Vừa bước qua cánh cổng tre, chàng liền cẩn thận hạ gùi hàng xuống bậc thềm, chiếc đáy sọt chạm nền đất phát ra một tiếng thịch trầm đục; chàng đưa cánh tay áo thô lau vội những giọt mồ hôi đang lăn dài trên gò má rám nắng, rồi cất giọng trầm ấm gọi với vào trong gian nhà: "Lạc Lạc, nương, con đã về rồi đây!"
Từ trong đôi sọt tre lót đầy những lớp lá sen và lá chuối rừng tươi xanh, một mùi thịt heo tươi mới phả ra thơm nức, làm sống dậy cả khoảng sân nhỏ. Cả nhà họ Tiêu đang bận rộn dọn dẹp quanh sân liền tò mò xúm lại gần; khi lớp lá xanh rì được lật mở, ai nấy đều không khỏi sững sờ tròn mắt. Bên dưới là một chiếc chân giò heo to tròn béo đẫy, tiếp đó là năm cân thịt ba chỉ tươi rói với những thớ nạc mỡ đan xen đều đặn, bốn chiếc móng giò trắng trẻo đã được thui vàng cạo sạch tinh tươm, cùng mấy khúc xương ống lớn ngập tràn tủy béo. Suốt cả năm qua, ngay cả trong những dịp lễ tết long trọng nhất, gian bếp nhà họ Tiêu cũng chưa từng chứng kiến một lượng thịt heo dồi dào và tươi ngon đến nhường này.
Từ Chính Hương đang xới dở nắm cỏ trong góc vườn, vừa nghe tiếng động liền vội vàng phủi hai bàn tay dính đất xăm xăm bước ra; khi nhìn thấy đống thịt heo đồ sộ nằm chật ních trong đôi sọt, đôi mắt bà lập tức mở to hết cỡ, hai hàng lông mày nhíu chặt lại vì thói quen xót tiền đã ăn sâu vào máu thịt. Bà đưa tay vỗ nhẹ vào đùi một cái bốp, cất giọng cằn nhằn quen thuộc nhưng chẳng giấu nổi vẻ bàng hoàng: "Trời đất ơi, thằng ba kia! Con vừa bán được mấy thang thuốc quý ngoài trấn, trong túi rủng rỉnh được chút bạc cắc là đã vội vung tay quá trán thế này sao? Cả cái thôn này gom lại chưa chắc đã dám mua nhiều thịt cùng một lúc như thế, con rốt cuộc đã tiêu tốn hết bao nhiêu tiền vào đây rồi?"
Tiêu Mộc nhìn gương mặt vừa tức giận vừa xót xa của mẹ, khóe môi khẽ nhếch lên nụ cười hiền lành và kiên nhẫn; chàng bước lại gần, giọng nói rành rọt giải thích cho bà an lòng: "Nương bớt giận, con biết tính toán mà. Hôm nay con bán dược liệu được giá tốt, thấy người nhà mình suốt vụ gặt vất vả gầy rộc cả người, con mới dám trích ra hai trăm năm mươi văn tiền để mua chỗ thịt này về bồi bổ. Chiếc chân giò lớn này hết bảy mươi văn; còn năm cân thịt ba chỉ, bốn chiếc móng giò và đống xương ống kia, con mặc cả khéo léo với chủ quán quen nên chỉ tốn một trăm tám mươi văn cả thảy."
Nghe đến con số hai trăm năm mươi văn, lồng ngực Từ Chính Hương bỗng chùng xuống một nhịp; trong đầu bà lập tức hiện về chiếc chân giò kho tương bé tí hin mà Tiêu Mộc mua ở tửu lầu Từ Ký ngoài trấn mấy hôm trước để bà không bị ả hàng xóm Lý Thúy Hoa chèn ép. Lần đó, chỉ một miếng thịt kho sẵn của tửu lầu mà tiêu tốn tới bốn trăm mười văn tiền mồ hôi nước mắt; so với bữa nay, hai trăm năm mươi văn mua được nguyên cả một sọt thịt tươi đầy ụ thế này quả thực là quá đỗi hời. Bà thở hắt ra một hơi dài, tuy miệng vẫn còn lầm bầm trách con trai không biết tích cóp phòng khi cơ nhỡ, nhưng đôi mắt đã ánh lên nét an tâm, không còn gắt gỏng như lúc ban đầu nữa.
Đứng ở ngưỡng cửa gian bếp, Diệp Lạc Hân nhìn đống thịt heo tươi ngon mà lòng ngập tràn hào hứng; đây chính là cơ hội đầu tiên để nàng trổ tài nấu nướng thực thụ kể từ ngày xuyên không về làm dâu nhà họ Tiêu. Nàng mỉm cười rạng rỡ, bước nhanh tới đỡ lấy chiếc giỏ đựng thịt từ tay phu quân, giọng nói trong trẻo cất lên đầy tự tin: "Phu quân mua khéo lắm, số thịt này tươi ngon vô cùng; trưa nay nương và cả nhà cứ nghỉ ngơi, để con cùng tỷ tỷ dâu vào bếp làm món thịt kho tương thật ngon cho cả nhà thưởng thức."
Nói là làm, Diệp Lạc Hân thoăn thoắt xắn cao hai ống tay áo thô, búi gọn mái tóc đen mượt sau gáy rồi bắt tay vào việc. Nàng múc từng gáo nước giếng trong vắt rửa sạch từng tảng thịt, dùng dao cạo thật kỹ lớp bì ngoài cho trắng nõn rồi chần sơ qua một nồi nước sôi có thả mấy lát gừng già đập dập để khử sạch mùi tanh của mỡ lợn. Gian bếp nhỏ chẳng mấy chốc đã đỏ lửa; tiếng củi nỏ lách tách reo vui trong lò đất, ngọn lửa hồng rực rỡ bập bùng liếm láp quanh đáy chảo gang lớn, tỏa ra hơi ấm xua tan cái lạnh heo may đang tràn về ngoài ngõ.
Dương Phượng ngồi bên cạnh phụ trách chụm củi, nhìn từng động tác thuần thục dứt khoát của em dâu mà hai mắt không rời; nàng tò mò thấy Lạc Hân chỉ múc một muỗng mỡ lợn láng đều quanh lòng chảo gang, rồi nhanh tay đổ một bát đường thô màu vàng óng vào đảo đều. Tiếng đường tan xèo xèo nhè nhẹ bắt đầu rộ lên, hạt đường tan chảy dưới sức nóng của lửa, sôi sùng sục thành từng bọt khí li ti rồi dần dần chuyển sang màu cánh gián caramel hổ phách rực rỡ; một mùi hương ngọt đậm hơi khét nhẹ của đường thắng bốc lên nghi ngút, thơm lừng khắp gian bếp nhỏ.
Ngay khi lớp đường caramel đạt đến độ óng ánh hoàn hảo nhất, Diệp Lạc Hân nhanh tay trút toàn bộ năm cân thịt ba chỉ đã thái miếng vuông quân cờ cùng những khúc móng giò béo ngậy vào chảo. Tiếng xèo xèo bùng lên dữ dội, mỡ nóng bắn lách tách trên mặt chảo; nàng cầm chiếc xẻng gỗ lớn đảo đều tay thoăn thoắt, khiến từng thớ thịt săn chắc lại, lớp bì ngoài ngấm đều màu đường thắng đỏ au bóng lộn, tỏa ra thứ mùi thơm béo ngậy đến nghẹt thở. Nàng tiếp tục rưới vào một muôi lớn nước tương thơm nồng cùng chút rượu gạo ủ men cay, tiếng xèo xèo lại réo rắt dồn dập như một khúc nhạc vui tai của chốn nhân gian.
Khi màu sắc của từng miếng thịt đã đậm đà đỏ thắm, Lạc Hân múc từng gáo nước suối đổ ngập mặt thịt; sau đó, nàng lấy ra một chiếc túi vải thô nhỏ buộc chặt miệng thả vào giữa lòng chảo. Dương Phượng ngửi thấy một mùi hương thảo mộc kỳ lạ xen lẫn trong làn khói, liền nghiêng đầu tò mò hỏi nhỏ: "Đệ muội ơi, trong cái túi vải con con kia muội bỏ thứ gì thế, sao nghe mùi vừa thơm vừa cay nồng lạ lùng thế này?"
Diệp Lạc Hân khẽ lau vệt tro bếp trên trán, mỉm cười dịu dàng đáp lời chị dâu: "Đây là hoa hồi và quế thanh muội phơi khô, lại thêm mấy quả sơn thù du cùng vài loại quả dại trên vách núi mà hôm trước muội nhặt được; những thứ này ninh cùng thịt không chỉ làm thịt mềm nhừ nhanh chóng mà còn khử sạch mùi tanh, giúp nước thịt thơm sâu và ấm bụng hơn rất nhiều."
Nàng cẩn thận đậy chiếc vung gỗ tròn nặng trịch lên miệng nồi gang, sau đó rút bớt những thanh củi lớn, chỉ để lại lớp than hồng đỏ rực cháy âm ỉ bên dưới đáy chảo; ngọn lửa nhỏ liu riu giữ cho nồi thịt kho sôi lục bục đều đặn. Thời gian chầm chậm trôi qua suốt hai canh giờ; trong gian bếp nhỏ, tiếng nước thịt sôi sùng sục, ùng ục trầm ấm không một giây ngừng nghỉ. Mùi thơm ngào ngạt của thịt béo, vị ngọt của đường caramel cùng hương thơm nồng nàn của quế hồi và thảo dược bắt đầu len lỏi qua từng khe liếp nứa, bay bổng khắp khoảng sân rộng, rồi tràn vào gian nhà chính khiến cho bất kỳ ai hít phải cũng cảm thấy lồng ngực rộn rạo, bụng dạ cồn cào réo lên từng cơn đói lả.
Khi mặt trời đã ngả bóng về phía tây, Diệp Lạc Hân bước lại gần bếp lò, nhẹ nhàng nhấc chiếc vung gỗ ra. Một luồng hơi nóng nghi ngút bốc lên cuồn cuộn như mây, cuốn theo hương thơm ngào ngạt đậm đà xộc thẳng vào cánh mũi khiến hai mắt nàng cũng phải nheo lại vì cay khói nhưng ngập tràn thỏa mãn. Dưới đáy nồi gang, lớp nước sốt màu nâu đỏ cánh gián đã cô đặc lại sánh mịn như mật ong rừng, sôi lăn tăn bám chặt lấy từng tảng thịt ba chỉ mềm mại; những chiếc móng giò nở bung ra, lớp bì ngoài dẻo quánh, phần gân thịt trong suốt núng nính đầy chất keo.
Diệp Lạc Hân cầm một đôi đũa tre dài khẽ ấn nhẹ vào giữa tảng thịt ba chỉ; đầu đũa xuyên qua thớ thịt một cách êm ái nhẹ tênh, lớp mỡ và bì rung rinh như thạch mà miếng thịt vẫn giữ nguyên hình khối vuông vức không hề bị nát vụn. Nàng gật đầu hài lòng, cất giọng khe khẽ: "Chín rục rồi, nước sốt ngấm tận xương tủy rồi."
Nàng cúi người lấy ra hai chiếc đĩa sành lớn nhất trong chạn bát, thoăn thoắt gắp đầy một đĩa móng giò béo ngậy cùng những khúc xương ống ngập tràn tủy thơm; chiếc đĩa còn lại, nàng khéo léo thái từng lát chân giò dẻo quánh xếp một bên, nửa bên kia là những miếng thịt ba chỉ vuông vức đỏ au óng ả. Dương Phượng đứng ngay bên cạnh, đôi mắt nhìn chằm chằm vào hai đĩa thịt đang bốc khói ngùn ngụt, cổ họng bất giác nuốt nước miếng cái ực thật to.
Nhìn bộ dạng thèm thuồng chất phác của chị dâu, Diệp Lạc Hân không nhịn được bật cười khúc khích; nàng dùng đầu đũa gắp một miếng thịt riềm mỡ màng đẫm nước sốt đưa lên thổi phù phù cho bớt nóng, rồi mỉm cười bảo: "Tỷ tỷ dâu, mau há miệng ra nếm thử miếng này xem mùi vị thế nào!"
Dương Phượng chẳng chút ngần ngại liền há to miệng; miếng thịt nóng hổi đầy đặn vừa lọt vào khoang miệng đã chiếm trọn lấy đầu lưỡi nàng. Dương Phượng chỉ kịp ú ớ hai tiếng trong cổ họng vì nóng, nhưng ngay giây tiếp theo, đôi mắt nàng bỗng nhiên trợn tròn kinh ngạc; lớp mỡ lợn như tan chảy ngay tức khắc, vị ngọt béo ngậy quyện cùng vị mặn mà đậm đà và hương thơm thảo mộc ấm sực lan tỏa khắp vòm họng. Nàng không nỡ nhai nhiều mà cứ thế nuốt trọn miếng thịt xuống bụng, rồi đưa hai tay ôm lấy má, giọng nói lắp bắp vì quá đỗi sướng vui: "Ngon quá trời ơi! Nương ơi, nương mau vào đây mà xem, con chưa từng ăn thứ gì trên đời ngon đến mức này!"
Từ Chính Hương vừa bước đến ngưỡng cửa bếp, nghe tiếng con dâu cả reo hò ầm ĩ liền nhíu mày chấn chỉnh, giọng điệu mang vẻ nghiêm khắc của bậc gia trưởng: "Cái con bé này, lớn đầu rồi mà cứ như đứa trẻ lên ba vậy! Cơm canh chưa dọn lên bàn, gia quy chưa hành lễ mà đã dám đứng trong bếp ăn vụng trước; người ngoài nhìn vào lại bảo nhà họ Tiêu ta không biết dạy dỗ con dâu."
Thế nhưng, lời răn dạy của bà mẹ chồng vừa dứt thì Diệp Lạc Hân đã nhanh nhẹn gắp một miếng thịt ba chỉ nạc mỡ đan xen vô cùng cân đối, tươi cười đưa thẳng tới trước mặt bà: "Nương đừng giận tỷ tỷ dâu, là con mời người nếm thử để xem độ mặn ngọt đã vừa miệng chưa; nương cả đời vất vả vì cả nhà, miếng đầu tiên này phải dành cho nương mới đúng đạo làm con."
Mùi thơm nồng nàn ngào ngạt của miếng thịt kho phả thẳng vào mũi khiến Từ Chính Hương chưa kịp khép miệng lại thì miếng thịt bóng bẩy đã trượt êm ái vào đầu lưỡi. Nước sốt sánh ngậy bùng nổ hương vị, thớ thịt nạc mềm như nhung, lớp mỡ béo mà không ngấy, lớp bì dẻo quánh dính chặt lấy răng; toàn bộ lục phủ ngũ tạng của bà lão như được một dòng nước ấm áp vỗ về. Đôi mắt già nua của Từ Chính Hương bỗng mở to hết cỡ, bà nhai chầm chậm từng chút một để thưởng thức trọn vẹn, vẻ mặt nghiêm nghị ban nãy hoàn toàn tan biến, thay vào đó là sự ngỡ ngàng tột độ: "Trời đất... cái vị này... sao lại có thể đậm đà và thơm ngon đến mức này được chứ?"
Dương Phượng thấy mẹ chồng cũng bị miếng thịt khuất phục, liền cười xòa đắc ý: "Con đã nói rồi mà nương không tin, đệ muội làm món này quả thực là đệ nhất thiên hạ, tửu lầu ngoài trấn cũng phải gọi bằng cụ!"
Từ Chính Hương khẽ ho hắng một tiếng để che giấu sự bối rối của mình, bà lấy vạt áo lau khóe miệng rồi nhìn Diệp Lạc Hân bằng ánh mắt thán phục lẫn tò mò: "Lạc Hân này, trong nồi thịt này con rốt cuộc đã bỏ thêm những thứ gì mà vị thịt lại thơm ngọt thanh tao, không hề có một chút mùi hôi tanh nào của lợn cỏ vậy?"
Diệp Lạc Hân đưa tay vén lọn tóc mai ra sau vành tai, giọng nói nhỏ nhẹ nhưng rành mạch: "Dạ thưa nương, bí quyết nằm ở chỗ thắng đường lấy màu caramel và khử mùi bằng rượu men cay; quan trọng nhất là nhờ mấy vị hoa hồi, quế thanh và quả rừng mà con hái trên núi; khi ninh nhỏ lửa suốt hai canh giờ, vị chát ngọt của thảo mộc sẽ trung hòa hết chất béo của mỡ lợn, biến nước sốt thành thứ nước dùng đậm đà bổ dưỡng."
Dương Phượng nghe vậy liền chớp chớp mắt, tính tình thật thà liền buột miệng hỏi thăm: "Trước kia ở bên nhà mẹ đẻ muội bị ức hiếp đủ điều, ngay cả manh áo lành lặn cũng chẳng có mà mặc, vậy tay nghề nấu nướng kinh người này muội học từ ai thế?"
Diệp Lạc Hân thoáng khựng lại trong chớp mắt, rồi nàng bình thản nở nụ cười hiền hậu, đưa ra lý do an toàn nhất mà nàng đã chuẩn bị sẵn: "Dạ, là hồi nhỏ mẫu thân ruột của muội từng dạy cho muội; bà vốn là người khéo léo bếp núc, trước khi qua đời đã chỉ dạy cho muội từng chút một, muội luôn ghi nhớ trong lòng chưa từng dám quên."
Từ Chính Hương nghe nhắc đến người mẹ ruột đã khuất của con dâu út, lại nghĩ đến cảnh nàng từng bị mẹ kế chèn ép khổ sở, trong lòng dâng lên niềm xót xa vô hạn; bà vội vàng vỗ nhẹ lên mu bàn tay Lạc Hân, cất giọng dỗ dành để xua đi bầu không khí trầm lắng: "Con bé ngoan, mẹ ruột con nơi chín suối thấy con khéo léo ngoan hiền thế này chắc chắn sẽ ngậm cười an lòng. Thôi chuyện cũ không nhắc lại nữa; món ngon béo ngậy thế này, nhà ta hiếm khi có được, không thể ăn một mình; lát nữa bảo thằng tư múc một bát đầy đặn mang sang thư viện biếu Khổng tiên sinh tẩm bổ, người vừa ốm dậy cần có chất tươi để hồi phục nguyên khí."
Bên ngoài hiên nhà, Tiêu Cảnh đang ngồi bệt trên ngạch cửa hí hoáy dùng que than cẩn thận chép lại bản vẽ cối giã gạo đạp chân lên trang giấy thô; vừa nghe tiếng mẹ gọi, cậu thiếu niên liền vội vàng đặt bút xuống lon ton chạy tót vào bếp. Nhìn bát thịt kho tương đầy ắp với những miếng ba chỉ vuông vức và hai khúc xương ống bóng nhẫy thơm lừng được mẹ đậy kín bằng một chiếc bát sành nông lòng, hai mắt Tiêu Cảnh sáng rực lên như sao sa; cậu cẩn thận bưng bát thịt bằng cả hai tay, lòng bàn tay cảm nhận rõ hơi ấm nóng hổi truyền qua lớp sứ dày.
Cậu thiếu niên cất bước chạy thật nhanh ra con đường làng lộng gió; gió thu hiu hiu thổi qua rặng tre đầu thôn, xua đi cái oi ả của buổi trưa muộn. Mùi thịt kho tương thơm ngào ngạt cứ lượn lờ chui qua khe hở của hai chiếc bát sành, phả thẳng vào mũi Tiêu Cảnh; cậu mấy bận thèm đến mức cổ họng giật giật, nước bọt ứa ra đầy miệng, bước chân có lúc chậm lại muốn hé bát ra nếm thử một chút nước sốt ngậy béo. Nhưng rồi nghĩ đến đạo nghĩa thầy trò cùng lời mẹ dặn dò, Tiêu Cảnh liền cắn chặt răng, nuốt ực một cái thật mạnh, rồi co giò chạy một mạch sang phía đông thôn.
Nơi thư viện làng nằm nép mình dưới bóng cây bồ đề cổ thụ râm mát, bầu không khí tĩnh mịch trang nghiêm bao trùm khắp khoảng sân lát gạch rêu phong. Trong góc sân, Ách Nô đang lom khom chụm từng thanh củi khô vào lò đun ấm nước thuốc; thấy Tiêu Cảnh bưng bát chạy vào, gã câm liền nở nụ cười hiền từ, giơ hai tay ra hiệu chào đón. Tiêu Cảnh cúi đầu chào gã một tiếng rồi rón rén bước vào gian phòng trong. Khổng tiên sinh sau trận bạo bệnh hiểm nghèo nay đã tỉnh táo, nhưng sắc mặt vẫn còn xanh xao tiều tụy, đang nằm tựa lưng vào thành giường gỗ đọc sách; nhìn thấy người học trò nhỏ lễ phép dâng lên bát thịt kho nóng hổi thơm nức lòng người cùng lời thăm hỏi ân cần của Tiêu gia, ánh mắt vị tú tài già thoáng ngấn lệ, cảm kích gật đầu lia lịa trước tấm lòng thơm thảo của xóm giềng. Sau khi thưa chuyện lễ phép và trả lời mấy câu hỏi han việc học hành của thầy, Tiêu Cảnh liền xin phép cúi đầu lui ra, rồi ba chân bốn cẳng phóng như bay trở về nhà cho kịp giờ cơm.
Tại gian nhà chính của Tiêu gia, chiếc bàn gỗ bốn chân cũ kỹ đã được lau sạch bóng loáng không một hạt bụi. Cả gia đình bảy miệng ăn quây quần ngồi quanh chiếc bàn; ở vị trí chính giữa, hai chiếc đĩa sành lớn đựng đầy thịt kho tương đỏ au bốc khói nghi ngút, bên cạnh là bát nước sốt sánh mịn màu hổ phách cùng âu cơm gạo mới trắng ngần thơm dẻo. Dưới ánh chiều tà rọi qua khung cửa sổ, những miếng thịt bóng bẩy như được dát một lớp ngọc đỏ; thế nhưng, dù bụng dạ ai nấy đều cồn cào réo lên ùng ục, suốt từ nãy đến giờ vẫn chưa có một ai dám cầm đũa lên trước.
Mãi cho đến khi Tiêu Cảnh thở hổn hển xông qua cánh cửa, mặt mũi đỏ bừng vì chạy mệt nhưng ánh mắt rạng ngời phấn khởi kéo ghế ngồi vào bàn, Tiêu Trường Hà mới khẽ ho một tiếng trầm ổn; ông đưa mắt nhìn quanh một lượt, thấy cả gia đình đã tề tựu đông đủ, nét mặt nghiêm nghị thường ngày của người chủ gia đình bỗng chốc giãn ra thành một nụ cười ấm áp. Ông vươn đôi đũa tre, trịnh trọng gắp miếng thịt ba chỉ vuông vức nạc mỡ đẫm sốt nhất đặt vào bát của Từ Chính Hương, rồi mới cất giọng trầm vang: "Người đã đủ, lễ đã tròn; các con động đũa đi thôi!"
Vừa dứt lời, cả gian nhà lập tức bùng nổ trong tiếng đũa bát va chạm lách cách rộn ràng. Tiêu Cảnh nhanh tay chộp ngay lấy một chiếc móng giò béo ngậy trong đĩa, hai tay ôm trọn lấy gặm nhồm nhoàm; miếng thịt kho lúc này đã nguội bớt đôi phần, lớp bì bên ngoài co lại trở nên dai giòn sần sật, phần mỡ mềm rục dẻo quánh quyện chặt vào từng thớ thịt nạc ngọt đậm đà. Cậu thiếu niên vừa nhai vừa gật đầu lia lịa, hai má phồng to như hai chiếc bánh bao, mỡ dính bóng loáng quanh khóe miệng: "Trời ơi... ngon quá cha ơi! Móng giò mềm dẻo như sáp ong, gân giòn sần sật mà không hề dai, cắn ngập một miếng mà nghe sướng rơn cả người!"
Dương Phượng cũng không ngừng gắp thịt chan đẫm nước sốt vào bát cơm trắng ngần, vừa ăn vừa xuýt xoa không ngớt miệng. Tiêu Trường Hà chậm rãi gắp một miếng thịt ba chỉ cho vào miệng nhai kỹ; từng thớ thịt mềm ngọt như tan ra trên đầu lưỡi, vị mặn ngọt hài hòa thấm sâu vào từng chân răng, mang theo hơi ấm thảo mộc khiến lồng ngực ông ấm sực. Người đàn ông cả đời lam lũ vốn ít nói, bình sinh chẳng mấy khi mở miệng khen ngợi thức ăn, thế mà lúc này ông bỗng buông đũa xuống mặt bàn, ánh mắt nhìn thẳng vào Diệp Lạc Hân đầy sự thán phục: "Hương vị này quả thực phi phàm; đừng nói là cơm nhà nông thôn, ngay cả món chân giò kho tương trứ danh của đại tửu lầu Từ Ký ngoài trấn cũng thua xa một trời một vực! Lạc Hân con thật sự là người có bàn tay vàng trong nghề bếp núc."
Được gia trưởng Tiêu gia trịnh trọng khen ngợi, cả bàn ăn lại rộ lên những lời tán thưởng nức nở. Từ Chính Hương húp một thìa nước sốt béo ngậy chan cơm, mắt sáng rực lên vì hào hứng: "Đúng thế đấy ông nó à! Với tài nghệ nấu nướng xuất chúng của Lạc Hân nhà ta, đầu bếp đại tửu lầu ngoài trấn còn phải xách dép chạy theo; giá như nhà chúng ta gom góp được chút vốn liếng, mở một gian tửu lầu ở chợ huyện chuyên bán món thịt kho tương này thì chắc chắn khách khứa chen chúc nườm nượp, chẳng mấy chốc mà phát tài to!"
Nghe mẹ hào hứng vẽ ra viễn cảnh mở tửu lầu, Tiêu Mộc ngồi bên cạnh Diệp Lạc Hân bỗng khựng lại; chàng đặt mạnh bát cơm xuống mặt bàn gỗ phát ra một tiếng cộp dứt khoát, hai hàng chân mày kiếm nhíu chặt lại, ánh mắt tràn ngập vẻ lo lắng và xót xa nhìn sang người vợ mảnh mai của mình. Chàng cất giọng trầm ấm nhưng vô cùng kiên quyết: "Nương đừng nghĩ đơn giản thế. Mở một gian tửu lầu ở chợ huyện riêng tiền thuê mặt bằng mỗi năm đã tốn vài chục lạng bạc, chưa kể tiền sắm sửa bàn ghế, lò bếp, thuê mướn người làm; quan trọng hơn cả là Lạc Lạc thân thể vốn yếu ớt, vừa qua một trận ốm nặng chưa lâu; công việc bếp núc tửu lầu dầu sôi lửa bỏng, nặng nhọc từ mờ sáng đến đêm khuya, con tuyệt đối không để nàng phải lao lực hao tổn thân thể như vậy."
Lời nói thẳng thắn cùng ánh mắt bao bọc chở che của trượng phu khiến Diệp Lạc Hân cảm thấy cõi lòng dâng lên một dòng nước ấm áp ngọt ngào; nàng khẽ mỉm cười, kín đáo vươn tay dưới gầm bàn nắm lấy bàn tay thô ráp của Tiêu Mộc siết nhẹ một cái như để chàng yên lòng. Từ Chính Hương nghe con trai thứ ba phản bác kịch liệt như thế, liền xua xua đôi đũa cười xòa để giảng hòa: "Thằng quỷ này, ta chỉ buột miệng nói đùa thế thôi chứ nhà nông ba đời cuốc đất như chúng ta, lấy đâu ra mấy chục lạng bạc mà đòi mở tửu lầu; nếu mà thật sự mở quán to như Từ Ký, có khi ta chưa kịp đếm tiền đã lo sợ đến thắt cả ruột gan rồi."
Chờ cho không khí bàn ăn lắng dịu lại đôi chút, Diệp Lạc Hân lúc này mới khẽ hắng giọng, đôi mắt long lanh nhìn lướt qua từng người trong gia đình; nàng cất giọng điềm tĩnh, rành rọt mở ra suy tính bấy lâu trong lòng: "Thực ra hôm nay con nấu nồi thịt kho này, ngoài việc bồi bổ cho cả nhà thì cũng là muốn cha nương cùng các huynh tỷ nếm thử xem khẩu vị ra sao. Con thấy công việc làm ăn này hoàn toàn có thể làm được; chúng ta ít vốn, không mở được tửu lầu cao sang thì hoàn toàn có thể bắt đầu từ những món ăn bình dân bán dạo ở chợ huyện, góp gió thành bão, kiếm thêm đồng ra đồng vào cho gia đình."
Gia đình họ Tiêu từ đời ông cha truyền lại đều thuần túy là những người nông dân chất phác bám chặt lấy mảnh ruộng hạt lúa; nghe nàng dâu út bàn chuyện buôn bán kinh doanh thì trong lòng ai nấy đều dấy lên sự tò mò háo hức, nhưng đầu óc lại hoàn toàn trống rỗng mông lung, chẳng biết phải bắt đầu từ đâu. Tiêu Tùng - người anh cả dạn dày sương gió, từng có nhiều năm đi làm thuê cửu vạn ở chợ huyện mỗi dịp nông nhàn - liền đặt đũa xuống bàn, gương mặt chất phác lộ rõ vẻ đắn đo thực tế.
Tiêu Tùng nhìn thẳng vào Diệp Lạc Hân, cất giọng phân tích vô cùng sắc bén: "Đệ muội nói nghe rất hay, nhưng làm ăn buôn bán ngoài chợ không dễ dàng như ta tưởng đâu. Thịt heo sống mua vào đã hai mươi văn một cân; khi mang về cạo rửa, chần nước, thắng đường ninh nhừ suốt hai canh giờ thì thịt hao hụt đi mất một phần ba; lại còn tiền gia vị, tiền nước tương, tiền củi lửa công cán. Nếu bán ra, ít nhất phải bốn mươi đến năm mươi văn một cân thịt chín thì mới mong có chút tiền lời. Đệ muội thử nghĩ xem, bán đắt đỏ như thế thì ở cái chợ huyện nghèo đó rốt cuộc có ai chịu bỏ tiền ra mua không?"
Từ Chính Hương nghe con trai cả phân tích có lý có tình liền vỗ đùi đánh đét một cái, gật đầu lia lịa tiếp lời: "Đại ca con nói chí phải đấy Lạc Hân à! Nó từng lăn lộn ngoài chợ huyện làm phu khuân vác nên nó hiểu rõ lắm; những người lao động lam lũ, phu xe kéo, người làm thuê làm mướn ở chợ cả ngày còng lưng đổ mồ hôi cũng chỉ kiếm được chừng mười lăm đến hai mươi văn tiền cắc. Số tiền đó họ phải chắt bóp từng đồng mua ngô thô, bột mì về nấu cháo cho cả nhà ăn no bụng; thịt của chúng ta làm ra ngon thì có ngon thật, nhưng đắt đỏ như thế, lỡ làm ra cả nồi ế ẩm không ai mua thì nhà mình lấy tiền đâu mà đền vào vốn liếng?"
Bà mẹ chồng nhìn quanh bàn ăn một lượt, rồi thở dài khẳng định một câu chắc nịch: "Người khác thế nào ta không dám nói, chứ nếu đặt vào vị trí của ta, ta quyết không bao giờ bỏ tiền ra mua một bát thịt kho đắt đỏ ngoài chợ!"
Tiêu Cảnh đang gặm dở miếng xương liền ngẩng đầu lên, ngây ngô hỏi: "Ủa nương, sao nương lại không mua? Rõ ràng nương vừa khen ngon muốn chết mà!"
Từ Chính Hương trừng mắt liếc cậu con trai út một cái, bực bội mắng: "Tại sao ư? Vì ta không có tiền chứ sao cái thằng ngốc này! Giá một cân thịt kho của con có thể đổi được ba bốn cân lương thực thô cho cả nhà ăn ròng rã mấy ngày trời; nếu thèm thịt quá thì cùng lắm ta ghé hàng mổ mua vài lạng thịt vụn hay miếng mỡ thừa về xào với rau dại, tuy không ngon bằng nhưng vẫn có mùi mỡ ngậy béo lót dạ. Tiền mồ hôi nước mắt kiếm được, ai dám vung tay ăn một bữa no rồi ngày mai nhịn đói?"
Lời phân tích chân thực và trần trụi của Tiêu Tùng cùng Từ Chính Hương như một gáo nước lạnh tạt thẳng vào bầu không khí hào hứng ban đầu của cả gia đình; mọi người nhìn nhau ái ngại, bàn ăn bỗng chốc rơi vào khoảng lặng ngột ngạt. Ai nấy đều cảm thấy kế sinh nhai vừa mới nhen nhóm dường như đã vấp phải một bức tường đá quá lớn của hiện thực nghèo khó nơi làng quê.
Thế nhưng, đối diện với những lo âu trĩu nặng của cả nhà, Diệp Lạc Hân không hề nao núng hay nản lòng; đôi mắt phượng của nàng vẫn ánh lên tia sáng thông tuệ, khóe môi khẽ cong lên một nụ cười tự tin và bình thản. Nàng chậm rãi nhìn quanh từng gương mặt thân yêu đang đầy vẻ hoang mang, rồi cất giọng trong trẻo phá tan bầu không khí trầm mặc, chốt lại bài toán chiến lược then chốt: "Cha nương và đại ca nói đều rất đúng, người nghèo làm thuê ở chợ huyện quả thực sẽ không có tiền mua thịt kho đắt đỏ; nhưng chợ huyện đâu chỉ có mỗi dân phu lao động nghèo khó? Vậy nên, bài toán kinh doanh của nhà chúng ta không phải là bán cho tất cả mọi người, mà là phải tìm ra chính xác xem rốt cuộc ai mới là người có tiền trong túi và có nhu cầu mua thịt kho của chúng ta; chỉ cần tìm đúng đối tượng khách hàng ấy, kế sinh nhai này nhất định sẽ thành công!"
