Chương 31: Cái Đầu Của Đứa Bé Này Nghĩ Sao Mà Ra
Bóng hoàng hôn buông xuống thung lũng thôn Thanh Sơn; ánh tà dương đỏ quạch như máu hắt dài qua rặng tre đầu ngõ. Nơi bậu cửa gian nhà chính, Tiêu Trường Hà đứng ngồi không yên, hai tay chắp sau lưng, bước chân dồn dập qua lại trên nền đất nện; ánh mắt ông cứ chốc chốc lại ngóng ra con đường mòn dẫn về phía huyện thành. Phía sau lưng ông, Diệp Lạc Hân và Tiêu Cảnh cũng lặng lẽ đứng chờ; sự âu lo phủ một lớp sương mù ảm đạm lên bầu không khí vốn đang hối hả của mùa gặt.
Từ phía đầu thôn, bóng dáng Lý chính dần hiện rõ trong ráng chiều nhập nhoạng. Bước chân của vị trưởng thôn nặng trĩu, tấm khăn thô quấn trên đầu ướt đẫm mồ hôi, hai vai rũ xuống vì mệt mỏi. Không đợi người vào đến cổng, Tiêu Trường Hà vội vàng bước nhanh ra nghênh đón, bàn tay run run giữ lấy cánh tay Lý chính, giọng nghẹn ngào lo lắng: "Lý chính đại ca, rốt cuộc tình hình của Khổng phu tử thế nào rồi; người... người đã tỉnh lại chưa?"
Lý chính khựng lại nơi bậc thềm, nặng nề lắc đầu, buông một tiếng thở dài thườn thượt não ruột: "Vẫn chưa tỉnh; đại phu giỏi nhất của y quán trên huyện thành đã đến bắt mạch châm cứu, nói rằng phu tử tích tụ ưu tư quá độ, khí huyết nơi lồng ngực bị ứ trệ nghiêm trọng, thân thể lại suy kiệt từ lâu. Bây giờ chỉ có thể cẩn thận bốc thuốc tẩm bổ, giữ cho tạng phủ không suy sụp; còn chuyện có qua khỏi hay không, hoàn toàn phải trông chờ vào ý chí của chính phu tử mà thôi."
Nghe từng lời nặng trĩu ấy, Tiêu Trường Hà đứng chết lặng như khúc gỗ giữa sân. Mười năm trước, thôn Thanh Sơn nghèo xơ xác, cơm ăn không đủ no, áo mặc không đủ ấm; nói gì đến việc bỏ bạc dựng học đường rước thầy đồ về dạy chữ. Khi ấy, Khổng phu tử một thân một mình mang theo nỗi niềm u uẩn phiêu bạt qua đây, bên cạnh chỉ có một người nô bộc câm lặng như chiếc bóng. Thấy phong thổ nơi này thanh tịnh, người liền ưng thuận dừng chân, chỉ xin cơm canh đạm bạc qua ngày, tuyệt đối không đòi hỏi một đồng học phí. Lý chính khi ấy liền hô hào bà con mở rộng hai gian nhà vách đất cạnh từ đường; một gian để thầy trò che mưa che nắng, gian còn lại kê vài bộ bàn ghế mộc mạc cho con trẻ trong làng ê a học chữ.
Dân làng Thanh Sơn chất phác, chẳng dám mơ con cháu đỗ đạt quan to; chỉ mong chúng biết dăm ba mặt chữ, biết cầm que củi vạch tên mình lên nền đất cho khỏi mù chữ với đời. Tính đi tính lại, đám trẻ thụ giáo phu tử suốt mấy năm qua cũng chỉ có mười bảy mười tám đứa; nay phu tử ngã bệnh liệt giường, việc đèn sách của cả làng bỗng chốc rơi vào cảnh bế tắc, hụt hẫng vô cùng.
Tiêu Trường Hà siết chặt nắm tay, ngước nhìn Lý chính bằng ánh mắt kiên định, giọng dứt khoát không chút do dự: "Chuyện chạy chữa bốc thuốc cho phu tử nhất định tốn kém bạc tiền; Lý chính đại ca, nếu tiền bạc trong thôn gom góp không đủ, huynh cứ việc mở lời với đệ. Dù phải bán thêm thóc lúa hay gom từng đồng bạc vụn, nhà họ Tiêu chúng ta cũng quyết không đứng nhìn; thế nào cũng phải dốc sức cứu bằng được phu tử!"
Lý chính vỗ nhẹ lên mu bàn tay Tiêu Trường Hà, thở hắt ra một hơi: "Ngươi có lòng như vậy là phu tử được an ủi rồi; ta đã dặn y quán bốc những thang thuốc tốt nhất. Tối nay, chúng ta cùng ghé qua thăm nom người một chút."
Màn đêm buông xuống, sương lạnh bắt đầu giăng mắc trên những mái tranh xiêu vẹo. Tiêu Trường Hà dẫn theo Tiêu Cảnh rảo bước sang gian nhà cạnh từ đường. Trong gian phòng nhỏ hẹp, ngọn đèn dầu lay lắt hắt lên vách đất bóng hình một người già gầy guộc đang nằm thiếp đi trên giường, hơi thở đứt quãng yếu ớt. Gian sân nhỏ ngày thường vốn tĩnh mịch, nay lại tấp nập bước chân ra vào của thôn dân. Kẻ mang đến vài bơ gạo mới, người xách chục trứng gà vừa lượm trong ổ, lại có người vác cả bó củi thông khô ráo xếp gọn gàng nơi góc sân; tấm lòng thơm thảo của những người nông dân nghèo chất đầy một khoảng sân đất.
Trước khi ra khỏi nhà, Từ Chính Hương dù nổi tiếng tằn tiện, chắt bóp từng đồng từng cắc, nhưng lúc này bà lại cắn chặt môi, lội thẳng vào chuồng gà sau bếp, dứt khoát lôi ra một con gà mái dầu béo múp míp đang độ đẻ trứng sai nhất. Bà dùng lạt rơm trói chặt chân gà, đưa tận tay người nô bộc câm đang túc trực bên mép giường, cẩn thận dặn dò từng câu từng chữ: "Phu tử thân thể suy kiệt, con gà này đang độ bồi bổ tốt nhất; ngươi nhớ nhóm lửa hầm thật nhừ, gạn sạch lớp máng mỡ vàng bên trên rồi mới múc từng thìa nước trong cho người húp. Ngàn vạn lần phải chăm sóc người cho chu đáo!"
Người nô bộc câm đón lấy con gà mái, hai bàn tay run rẩy ôm chặt vào lòng; gã cúi gập người, gật đầu lia lịa, hai hàng nước mắt lăn dài trên khuôn mặt đen sạm nhăn nheo, nghẹn ngào không thốt nên lời.
Học đường tạm thời đóng cửa, Tiêu Cảnh không còn đến lớp đọc sách; cậu thiếu niên liền xắn tay áo gia nhập vào hàng ngũ làm mùa của gia đình. Vụ thu hoạch năm nay căng thẳng vô cùng; ngoài đồng thì lúa đã chín rộ, nếu không gặt kịp gặp phải mưa dầm thì hạt thóc sẽ mọc mầm thối rữa ngay trên bông. Sáng sớm hôm sau, sương mù còn chưa tan hết trên ngọn cỏ, Tiêu Trường Hà đã cùng trưởng tử Tiêu Tùng vác liềm ra đồng cắt nốt những thửa ruộng xa; ngoài sân nhà, lúa gặt về chất thành từng đống cao như gò mối, đợi người đập hạt.
Thế nhưng, ở góc sân sau râm mát, Tiêu Mộc lại kéo Tiêu Cảnh lại gần, thì thầm to nhỏ. Trong ngực áo của Tiêu Mộc giấu kỹ những tờ giấy vẽ mà đêm qua Diệp Lạc Hân và Tiêu Cảnh đã cặm cụi phác thảo. Diệp Lạc Hân bước ra, trao cho phu quân một ánh nhìn tin tưởng; nàng hiểu rõ, trượng phu tuy ít lời nhưng làm việc gì cũng thấu đáo và chu đáo hơn người.
Bản vẽ cỗ máy tuốt lúa là trí tuệ vượt bậc; cấu tạo trục quay, bánh răng truyền động và nan răng cưa sắt đều là những thứ chưa từng xuất hiện ở trần gian. Nếu đem nguyên vẹn cả bức vẽ giao cho người ngoài, không những dễ làm lộ bí mật sáng chế, mà công lao to lớn của Diệp Lạc Hân rất có thể sẽ bị kẻ khác cướp đoạt mất. Bởi vậy, Tiêu Mộc đã cẩn thận dùng mực tách rời các bộ phận: phần bánh xe tuốt hình tròn gắn nan móc vẽ riêng trên một tờ; hệ thống bánh răng cưa truyền lực vẽ trên một tờ khác; còn các khớp trục và then chốt lại chia nhỏ ra từng mảnh vụn.
Hai huynh đệ rảo bước về phía đầu làng, tìm đến xưởng mộc của Đàm thợ mộc. Tiếng cưa gỗ xoèn xoẹt, tiếng bào sột soạt rộn vang khắp gian xưởng nồng nặc mùi mùn cưa và nhựa thông tươi. Đàm thợ mộc là tay thợ lành nghề nức tiếng trong vùng; ba mươi năm trong nghề, đôi bàn tay gân guốc của ông đã đóng không biết bao nhiêu chiếc tủ chè, giường gỗ, cối giã gạo hay cày bừa.
Thế nhưng, khi cầm lấy những mảnh giấy vẽ rời rạc từ tay Tiêu Mộc, Đàm thợ mộc liền nhíu chặt đôi lông mày sâu róm, mắt trố lên kinh ngạc. Ông lật qua lật lại từng tờ giấy, ngón tay thô ráp miết lên những hình vẽ bánh răng tròn có răng cưa so le, rồi lại nhìn hình trục quay có khoét rãnh mộng kỳ dị.
Đàm thợ mộc gãi đầu cọt kẹt, cất giọng đầy hoài nghi: "Này Mộc tử, đây rốt cuộc là thứ quái quỷ gì thế này? Lão Đàm ta đục đẽo gỗ cả đời người, đóng bàn ghế giường tủ mòn cả tay, mà chưa từng thấy món đồ nào có hình thù kỳ quặc đến mức này! Các ngươi định làm trò gì đấy?"
Tiêu Mộc vẫn giữ vẻ mặt trầm tĩnh, giọng điềm đạm giải thích cặn kẽ: "Đàm thúc đừng bận tâm công dụng của nó vội; thúc cứ nhìn kỹ các kích thước cháu đã ghi chú ở mép giấy. Chỗ bánh răng này cần đẽo gọt thật chuẩn xác, từng răng gỗ phải đều tăm tắp, rãnh mộng khoét sâu đúng hai phân; còn chiếc bánh xe lớn này phải dùng gỗ sồi già thật chắc chắn, đục lỗ sẵn để sau này đóng đinh chốt. Thúc xem, làm toàn bộ chỗ này mất bao nhiêu tiền công?"
Đàm thợ mộc cầm lấy thước dây, tỉ mỉ đo đạc tính toán từng thớ gỗ; ông chép miệng, lắc đầu liên tục trước độ phức tạp và tinh xảo của các chi tiết cơ khí. Trầm ngâm một lát, ông ngẩng lên ra giá: "Chỗ đồ này tuy nhỏ nhưng tốn công gọt giũa vô cùng; đẽo hỏng một chiếc răng cưa là vứt đi cả khúc gỗ sồi. Nếu các ngươi muốn lấy gấp và làm thật chuẩn xác, lão tính giá bốn trăm năm mươi văn tiền; không bớt một cắc nào đâu đấy!"
Bốn trăm năm mươi văn tiền đối với một gia đình nông dân không phải là món tiền nhỏ; nó tương đương với tiền ăn tiêu tằn tiện của cả nhà trong suốt nửa tháng trời. Thế nhưng Tiêu Mộc không hề chần chừ, chàng đưa tay vào túi áo, lấy ra đủ bốn trăm năm mươi đồng tiền xâu bằng dây đay, đặt cạch một tiếng dứt khoát lên mặt bàn gỗ: "Bốn trăm năm mươi văn tiền, cháu gửi thúc đủ; chỉ xin thúc dốc lòng làm thật chắc chắn, đúng ba ngày sau cháu sẽ quay lại lấy đồ."
Ba ngày tiếp theo trôi qua trong bầu không khí ngột ngạt và căng thẳng tột cùng nơi sân nhà họ Tiêu. Mùa gặt không chờ đợi một ai; ngoài đồng, lúa đã cắt xong chất đống ngổn ngang ngoài sân gạch. Phương pháp tuốt lúa cổ truyền là một cực hình đối với người nông dân. Người nhà họ Tiêu phải trải mấy tấm chiếu cói rách xuống đất, đặt ở giữa vài tảng đá xanh to lớn, xù xì góc cạnh; sau đó mỗi người túm chặt lấy gốc một bó lúa, dồn hết sức bình sinh quật mạnh bông lúa vào mặt đá uỳnh uỵch, thình thịch.
Mỗi nhát đập vang lên nặng nề, hạt thóc chỉ văng ra lác đác; những hạt chắc mẩy bám chặt vào cuống rạ dai ngoằng, đập đến năm bảy lượt vẫn không chịu rụng hết. Đêm nào cả nhà cũng phải thắp đèn dầu đập lúa đến tận canh ba; tiếng đập đá uỳnh uỵch hòa lẫn tiếng thở dốc nặng nhọc. Bàn tay của Diệp Lạc Hân vốn mềm mại, nay bị cọng rạ cứa rách chằng chịt, những bọng máu đỏ ửng phồng rộp lên đau rát buốt thấu tim gan; cánh tay nàng mỏi nhừ đến mức sáng hôm sau không nhấc nổi bát cháo. Dương Phượng và Từ Chính Hương cũng chẳng khá hơn; đôi bàn tay thô ráp của hai người phụ nữ đều nứt nẻ, rỉ máu tươi, lưng đau như muốn gãy làm đôi sau mỗi đêm còng lưng đập lúa.
Đến chiều ngày thứ ba, Tiêu Mộc rảo bước trở lại xưởng mộc của Đàm thợ mộc. Toàn bộ các chi tiết gỗ đã được hoàn tất; từng chiếc bánh răng bằng gỗ sồi già được bào nhẵn thín, khớp nối khít khao, những chiếc đinh gỗ nhô cao trên trục quay được đẽo gọt vô cùng chắc chắn và sắc nét. Tiêu Mộc cẩn thận cầm từng món đồ lên ngắm nghía, trong lòng vô cùng hài lòng.
Nhìn Tiêu Mộc nhanh nhẹn gom đống gỗ kỳ lạ cho vào bao tải, Đàm thợ mộc không nén nổi trí tò mò đang sôi sục trong bụng; ông níu lấy tay Tiêu Mộc, hỏi dồn dập: "Mộc tử, ngươi nói thật cho lão Đàm nghe xem nào; rốt cuộc ngươi đẽo mấy thứ này về để làm gì? Mấy ngày nay ta vừa đục vừa nghĩ đến bạc cả tóc mà vẫn không tài nào đoán ra nó dùng vào việc gì trong nhà nông!"
Tiêu Mộc khẽ mỉm cười, đôi mắt ánh lên niềm tự hào kín đáo: "Nương tử nhà cháu muốn mày mò làm một món đồ thử nghiệm; bây giờ đồ chưa ghép xong nên chưa dám nói trước điều gì. Nếu như thành công, Đàm thúc cứ yên tâm, sau này thúc sẽ bận rộn làm không hết việc đâu!"
Nói đoạn, Tiêu Mộc vác bao tải gỗ lên vai, sải bước nhanh thoăn thoắt về nhà, để lại sau lưng Đàm thợ mộc đang đứng ngơ ngác gãi đầu, bụng đầy nghi hoặc.
Vừa về đến nhà, Tiêu Mộc liền mang toàn bộ đống linh kiện vào gian chái bếp râm mát. Diệp Lạc Hân và Tiêu Cảnh đang nóng lòng chờ sẵn; cả ba người lập tức xắn tay áo bắt đầu công việc lắp ráp. Gian chái bếp nhỏ bỗng chốc biến thành một xưởng chế tác nhộn nhịp; mùi gỗ mới thơm nồng hòa quyện cùng mùi mồ hôi và sự háo hức khôn nguôi.
Suốt hai ngày qua, trong lúc chờ Đàm thợ mộc gia công bánh răng, Tiêu Mộc cũng không hề nhàn rỗi; chàng đã dùng những tấm ván gỗ dày dặn tự tay cưa đục, đóng thành một chiếc máng chắn hình chiếc thuyền độc mộc đáy phẳng. Lòng thuyền sâu và rộng rãi, hai đầu vểnh lên để đón hạt lúa rơi xuống mà không bị văng vãi ra ngoài.
Thế nhưng, khi bắt tay vào lắp ráp thực tế, Diệp Lạc Hân mới thấm thía sâu sắc câu nói "nói thì dễ, làm mới khó". Cấu tạo cỗ máy tuốt lúa nàng từng đọc thoáng qua trong sách vở kiếp trước chỉ là những hình vẽ sơ sài; đến khi đưa vào cơ khí thực tiễn, muôn vàn trục trặc liên tiếp nảy sinh. Khi đặt trục bánh xe vào giá đỡ, bánh răng gỗ cọ xát vào nhau ken két, phát ra âm thanh chói tai rồi kẹt cứng ngắc; chiếc bàn đạp chân đạp xuống thì nhẹ bẫng nhưng guồng quay bên trên lại trơ ra không chịu nhúc nhích.
Hơn thế nữa, then chốt bằng gỗ quá giòn, chỉ cần dùng sức đạp mạnh một chút là phát ra tiếng rắc gãy đôi. Diệp Lạc Hân cắn chặt môi, trán rịn đầy mồ hôi; nàng cùng Tiêu Mộc cúi rạp người xuống gầm máy, tỉ mỉ tháo từng con ốc gỗ ra kiểm tra lại đường đi của trục quay. Tiêu Mộc vô cùng nhẫn nại; chàng phát hiện ra then gỗ không thể chịu nổi lực xoay giật cục, liền lập tức buông búa, chạy sang lò rèn ở xóm đông tìm thợ rèn, nhờ nung đúc gấp mấy chiếc then chốt và then cài bằng sắt kiên cố; lại tự tay cầm dao vót gọt lại từng góc vát của bánh răng cho trơn tru.
Dương Phượng bưng rổ ngô đi ngang qua cửa bếp, thấy ba người mặt mày lấm lem mùn cưa và dầu mỡ, không nhịn được ghé mắt nhìn vào tò mò; nhưng thấy Từ Chính Hương đang cắm cúi làm việc ngoài sân, nàng không dám nán lại lâu, chỉ đành thở dài lắc đầu rồi vội vã bước đi.
Trong khi ba người mê mải với đống gỗ vụn, việc đồng áng ngoài sân lại dồn ứ lại như núi. Mấy mẫu ruộng thu hoạch về chất đầy một góc sân, phơi nắng khô giòn mà chưa kịp tuốt hạt; nếu gặp một cơn mưa dông bất chợt thì toàn bộ mồ hôi nước mắt cả năm xem như đổ sông đổ biển.
Sáng ngày thứ tư, tiếng đập lúa uỳnh uỵch, rộn rã từ các nhà hàng xóm xung quanh vọng sang như thúc giục; bên kia hàng rào, tiếng cười nói rổn rảng của Lý đại tẩu khoe khoang rằng lúa nhà mình đã tuốt xong được hơn một nửa khiến Từ Chính Hương sốt ruột như lửa đốt trong lòng. Nhìn lại đống lúa nhà mình mới chỉ vơi đi chưa đầy một phần tư, Từ Chính Hương tức nghẹn ứ nơi lồng ngực, mặt mày tối sầm lại vì bực bội.
Bà vứt phịch chiếc liềm gặt xuống đất, xăm xăm rảo bước xông thẳng vào gian chái bếp. Thấy Tiêu Mộc, Diệp Lạc Hân và Tiêu Cảnh vẫn đang ngồi bệt dưới đất, cặm cụi gõ đục đống ván gỗ ngổn ngang, Từ Chính Hương không thể kìm nén được nữa; bà chống hai tay lên hông, cao giọng quở trách gay gắt: "Các ngươi rốt cuộc ăn no rỗi việc, đang làm cái trò quỷ quái gì ở đây thế hả? Ngoài đồng thì rạ cháy, ngoài sân thì lúa chất ngập cả lối đi; cả làng người ta tuốt lúa xong quá nửa rồi, còn nhà này thì cứ chây lười ra đó! Mấy ngày nay các ngươi cứ chúi đầu vào mấy khúc củi mục nát này, đục đục đẽo đẽo có ra được bát cơm hạt gạo nào không? Ta nói cho các ngươi biết, ta chỉ cho thêm đúng nửa ngày hôm nay nữa thôi; đến trưa nay mà không xong xuôi thì dẹp hết đống gỗ này vào bếp làm củi đun, rồi tất cả ngoan ngoãn vác đá ra sân đập lúa cho ta!"
Tiêu Cảnh đang cầm chiếc đục, nghe mẹ mắng liền ngẩng khuôn mặt nhễ nhại mồ hôi lên, nụ cười trên môi rạng rỡ không hề giảm sút: "Nương, người đừng nóng vội mà; chúng con sắp hoàn thành rồi, chỉ một chút xíu nữa thôi!"
Mấy ngày nay theo nhị ca và nhị tẩu mày mò chế tạo, Tiêu Cảnh tiếp thu được bao nhiêu điều kỳ diệu vượt xa những trang sách Tứ Thư khô khan; cảm giác nhìn từng mảnh gỗ vô tri dần ghép thành một cỗ máy hoàn chỉnh khiến lồng ngực cậu thiếu niên đập thình thịch những nhịp rộn rã đầy kiêu hãnh.
Từ Chính Hương nhìn vẻ mặt bướng bỉnh của con trai út, lại nhìn hai giọt mồ hôi lăn dài trên má con dâu thứ hai, bà thở hắt ra một hơi bực dọc rồi quay ngoắt người bước ra sân: "Hừ, nửa ngày! Đúng giữa trưa ta vào kiểm tra!"
Thời hạn chót như một ngọn lửa thúc bách sau lưng. Trong gian bếp, tiếng búa gõ cọc cọc, tiếng then sắt va chạm lách cách vang lên càng lúc càng dồn dập. Tiêu Mộc cởi trần chiếc áo thô, bờ vai vạm vỡ ướt đẫm mồ hôi; chàng dùng búa siết chặt chiếc then sắt cuối cùng cố định trục quay vào thân máng hình thuyền. Diệp Lạc Hân cẩn thận dùng một chiếc lông gà quết mỡ lợn bôi trơn đều khắp các rãnh răng cưa.
Mặt trời dần lên cao, chiếu những tia nắng chói chang xuống đỉnh đầu; tiếng ve sầu ran ran trên rặng liễu đầu ngõ báo hiệu giờ ngọ đã đến. Từ ngoài sân gạch, Từ Chính Hương bưng chậu nước rửa mặt bước vào, chuẩn bị cất tiếng gắt gỏng gọi cả nhà dọn dẹp đi ăn cơm trưa.
Đúng lúc ấy, từ trong chái bếp bỗng vang lên một tiếng hét xé toạc bầu không khí; Tiêu Cảnh nhảy cẫng lên khỏi mặt đất, hai tay giơ cao, la toáng lên trong niềm sung sướng tột cùng: "A... Thành rồi! Nhị ca, tẩu tử ơi, thành thật rồi! Cỗ máy quay được rồi!"
Từ Chính Hương giật thót mình, đặt vội chậu nước xuống bậu cửa, bước nhanh vào bếp, chân mày dựng ngược nhưng trong ánh mắt lại thấp thoáng sự tò mò khôn tả: "Giữa trưa nắng nôi gào thét cái gì thế hả? Đã làm nên trò trống gì chưa mà la lối om sòm?"
Diệp Lạc Hân đứng thẳng người dậy, khẽ đưa tay áo lau vệt mồ hôi trên trán, khuôn mặt thanh tú bừng sáng một nụ cười rạng rỡ như hoa nở mùa xuân: "Nương, cỗ máy đã hoàn tất rồi; người mau lại đây xem thử xem có dùng được không!"
Giữa gian chái bếp, cỗ máy tuốt lúa bằng gỗ sồi sừng sững hiện ra đầy oai phong. Thân máng hình thuyền vững chãi đặt sát mặt đất; phía trên là một trục quay hình trụ tròn cắm chi chít những chiếc móc sắt uốn cong hình chữ U đều tăm tắp; phía dưới máng nối liền với một chiếc bàn đạp chân bằng gỗ thông qua hệ thống đòn bẩy và bánh răng truyền lực tinh xảo.
Tiêu Mộc đứng thẳng lưng, hít một hơi thật sâu; chàng đặt bàn chân thô ráp lên chiếc bàn đạp gỗ, dứt khoát nhấn mạnh xuống một nhịp.
Cót két... vù vù vù!
Chiếc bàn đạp hạ xuống nhịp nhàng, kéo theo đòn bẩy truyền lực tới trục bánh răng; guồng quay tròn bên trên bắt đầu chuyển động, ban đầu còn chậm rãi, rồi chỉ sau vài nhịp nhún chân đều đặn của Tiêu Mộc, guồng quay liền rít lên khe khẽ, xoay tít mù tạo thành một luồng gió mát rượi thổi tung những sợi mùn cưa vương vãi trên nền đất!
Diệp Lạc Hân nhanh nhẹn bước ra ngoài cửa, nhặt lấy một bó lúa nếp trĩu hạt vàng ươm ngoài sân mang vào, trao tận tay trượng phu. Tiêu Mộc hai tay nắm chặt lấy phần gốc của bó rạ, ánh mắt tập trung cao độ; chàng từ từ hạ phần ngọn lúa áp sát vào guồng răng cưa đang xoay tít với tốc độ chóng mặt.
Xoạt... Rào rào rào!
Một tràng âm thanh giòn giã, dồn dập vang lên như tiếng mưa rào trút xuống mái hiên mùa hạ! Những chiếc móc sắt trên guồng quay cuộn lấy từng bông lúa, cào xé dứt khoát; hạt thóc vàng mẩy căng bóng bắn tung tóe ra xung quanh, va vào vách máng chắn hình thuyền nghe lách tách, đùng đục, rồi ào ào rơi trượt xuống đáy máng sâu thẳm!
Chỉ trong chớp mắt - chưa đầy ba nhịp thở ngắn ngủi - Tiêu Mộc khéo léo xoay nhẹ cổ tay lật mặt bó lúa; toàn bộ hạt thóc trên bông đã rụng sạch bóng, không sót lại dù chỉ một hạt lửng! Khi Tiêu Mộc rút bó rơm ra, phần thân rạ trên tay chàng trơ trụi, thẳng tắp, vàng ruộm và sạch sẽ đến mức không thể sạch hơn!
Toàn bộ gian phòng rơi vào một khoảnh khắc tĩnh lặng tuyệt đối; chỉ còn lại tiếng guồng quay vù vù chậm dần theo nhịp chân của Tiêu Mộc.
Tiêu Cảnh không kìm nén nổi cảm xúc, vỗ tay bôm bốp, reo hò đến lạc cả giọng: "Thành công rồi! Nương ơi nhìn kìa! Nhanh quá xá, chỉ một cái chớp mắt thôi mà đã tuốt xong cả một bó lúa to tướng rồi!"
Từ Chính Hương đứng chết trân tại chỗ, hai mắt mở to trừng trừng nhìn vào bó rơm sạch bóng trên tay con trai thứ hai, rồi lại nhìn xuống đáy máng gỗ nơi những hạt thóc vàng ươm đang nằm dầy cộm, thơm nồng mùi lúa mới. Miệng bà há hốc, cổ họng nghẹn ứ, cả người run lên bần bật vì bàng hoàng; bao nhiêu năm làm ruộng, bà chưa từng thấy cảnh tượng nào kỳ diệu đến nhường này.
Bà bước xăm xăm lại gần cỗ máy, nuốt một ngụm nước bọt, giọng run rẩy không giấu nổi sự kích động: "Để... để ta tự tay làm thử xem nào! Có thật là không cần dùng sức đập đá không?"
Tiêu Mộc mỉm cười lùi lại một bước, nhường vị trí cho mẹ. Từ Chính Hương hít một hơi thật sâu, run run đặt bàn chân gầy guộc lên bàn đạp; bà nhún chân một cái, cỗ máy lập tức chuyển động êm ru. Bà vội vàng chộp lấy một bó lúa khác bên cạnh, run rẩy đưa phần ngọn vào guồng quay.
Rào rào rào!
Tiếng lúa rụng rộn rã lại vang lên giòn giã khắp gian phòng! Từng hạt thóc rụng tơi bời, tuôn xuống như suối chảy qua kẽ tay; không cần tốn một chút sức lực của cánh tay, không cần quật mạnh vào đá tảng, bông lúa vừa chạm vào guồng quay đã lập tức sạch trơn trong tích tắc!
Từ Chính Hương buông rơi cọng rạ xuống đất, hai bàn tay thô ráp, chai sần đầy những vết xước rớm máu của bà run lên bần bật giữa không trung. Bỗng nhiên, hai hàng nước mắt nóng hổi từ khóe mắt nhăn nheo của người mẹ chồng trào ra, lăn dài trên đôi gò má sạm đen vì bao năm dãi dầu sương gió.
Bà bật khóc; khóc vì nỗi vất vả cực nhọc bao năm qua của kiếp làm nông bỗng chốc được giải tỏa, khóc vì từ nay đôi bàn tay của con cái trong nhà sẽ không còn phải rớm máu tơi bời trên những tảng đá nham nhở, khóc vì cả vụ mùa nặng trĩu âu lo nay đã được cứu rỗi chỉ trong một buổi trưa định mệnh.
Từ Chính Hương nghẹn ngào bước tới, nắm chặt lấy hai bàn tay của Diệp Lạc Hân, run rẩy xoa nắn đôi bàn tay nhỏ nhắn của con dâu, giọng bà vỡ òa trong niềm xúc động tột cùng: "Trời đất tổ tiên ơi... Cái đầu của đứa nhỏ này rốt cuộc nghĩ sao mà ra được thứ đồ kỳ diệu thế này chứ? Sao con lại có thể thông minh, tài giỏi đến mức này hả Lạc Hân... Con đã cứu cả nhà ta, cứu trọn cả cái mùa gặt này rồi con ơi!"
Diệp Lạc Hân nhìn những giọt nước mắt hạnh phúc của mẹ chồng, lại nhìn nụ cười rạng ngời của trượng phu và tiểu thúc; một dòng nước ấm áp dâng tràn trong lồng ngực nàng. Tiếng lúa rơi rào rào vào lòng máng vẫn còn dư âm ngân vang; thế nhưng, tiếng cười reo và sự kinh ngạc tột cùng nơi gian chái bếp nhà họ Tiêu lúc này đã bắt đầu vượt qua bờ giậu, mang theo cơn chấn động khó lường lan dần ra khắp thôn xóm Thanh Sơn.
Bóng hoàng hôn buông xuống thung lũng thôn Thanh Sơn; ánh tà dương đỏ quạch như máu hắt dài qua rặng tre đầu ngõ. Nơi bậu cửa gian nhà chính, Tiêu Trường Hà đứng ngồi không yên, hai tay chắp sau lưng, bước chân dồn dập qua lại trên nền đất nện; ánh mắt ông cứ chốc chốc lại ngóng ra con đường mòn dẫn về phía huyện thành. Phía sau lưng ông, Diệp Lạc Hân và Tiêu Cảnh cũng lặng lẽ đứng chờ; sự âu lo phủ một lớp sương mù ảm đạm lên bầu không khí vốn đang hối hả của mùa gặt.
Từ phía đầu thôn, bóng dáng Lý chính dần hiện rõ trong ráng chiều nhập nhoạng. Bước chân của vị trưởng thôn nặng trĩu, tấm khăn thô quấn trên đầu ướt đẫm mồ hôi, hai vai rũ xuống vì mệt mỏi. Không đợi người vào đến cổng, Tiêu Trường Hà vội vàng bước nhanh ra nghênh đón, bàn tay run run giữ lấy cánh tay Lý chính, giọng nghẹn ngào lo lắng: "Lý chính đại ca, rốt cuộc tình hình của Khổng phu tử thế nào rồi; người... người đã tỉnh lại chưa?"
Lý chính khựng lại nơi bậc thềm, nặng nề lắc đầu, buông một tiếng thở dài thườn thượt não ruột: "Vẫn chưa tỉnh; đại phu giỏi nhất của y quán trên huyện thành đã đến bắt mạch châm cứu, nói rằng phu tử tích tụ ưu tư quá độ, khí huyết nơi lồng ngực bị ứ trệ nghiêm trọng, thân thể lại suy kiệt từ lâu. Bây giờ chỉ có thể cẩn thận bốc thuốc tẩm bổ, giữ cho tạng phủ không suy sụp; còn chuyện có qua khỏi hay không, hoàn toàn phải trông chờ vào ý chí của chính phu tử mà thôi."
Nghe từng lời nặng trĩu ấy, Tiêu Trường Hà đứng chết lặng như khúc gỗ giữa sân. Mười năm trước, thôn Thanh Sơn nghèo xơ xác, cơm ăn không đủ no, áo mặc không đủ ấm; nói gì đến việc bỏ bạc dựng học đường rước thầy đồ về dạy chữ. Khi ấy, Khổng phu tử một thân một mình mang theo nỗi niềm u uẩn phiêu bạt qua đây, bên cạnh chỉ có một người nô bộc câm lặng như chiếc bóng. Thấy phong thổ nơi này thanh tịnh, người liền ưng thuận dừng chân, chỉ xin cơm canh đạm bạc qua ngày, tuyệt đối không đòi hỏi một đồng học phí. Lý chính khi ấy liền hô hào bà con mở rộng hai gian nhà vách đất cạnh từ đường; một gian để thầy trò che mưa che nắng, gian còn lại kê vài bộ bàn ghế mộc mạc cho con trẻ trong làng ê a học chữ.
Dân làng Thanh Sơn chất phác, chẳng dám mơ con cháu đỗ đạt quan to; chỉ mong chúng biết dăm ba mặt chữ, biết cầm que củi vạch tên mình lên nền đất cho khỏi mù chữ với đời. Tính đi tính lại, đám trẻ thụ giáo phu tử suốt mấy năm qua cũng chỉ có mười bảy mười tám đứa; nay phu tử ngã bệnh liệt giường, việc đèn sách của cả làng bỗng chốc rơi vào cảnh bế tắc, hụt hẫng vô cùng.
Tiêu Trường Hà siết chặt nắm tay, ngước nhìn Lý chính bằng ánh mắt kiên định, giọng dứt khoát không chút do dự: "Chuyện chạy chữa bốc thuốc cho phu tử nhất định tốn kém bạc tiền; Lý chính đại ca, nếu tiền bạc trong thôn gom góp không đủ, huynh cứ việc mở lời với đệ. Dù phải bán thêm thóc lúa hay gom từng đồng bạc vụn, nhà họ Tiêu chúng ta cũng quyết không đứng nhìn; thế nào cũng phải dốc sức cứu bằng được phu tử!"
Lý chính vỗ nhẹ lên mu bàn tay Tiêu Trường Hà, thở hắt ra một hơi: "Ngươi có lòng như vậy là phu tử được an ủi rồi; ta đã dặn y quán bốc những thang thuốc tốt nhất. Tối nay, chúng ta cùng ghé qua thăm nom người một chút."
Màn đêm buông xuống, sương lạnh bắt đầu giăng mắc trên những mái tranh xiêu vẹo. Tiêu Trường Hà dẫn theo Tiêu Cảnh rảo bước sang gian nhà cạnh từ đường. Trong gian phòng nhỏ hẹp, ngọn đèn dầu lay lắt hắt lên vách đất bóng hình một người già gầy guộc đang nằm thiếp đi trên giường, hơi thở đứt quãng yếu ớt. Gian sân nhỏ ngày thường vốn tĩnh mịch, nay lại tấp nập bước chân ra vào của thôn dân. Kẻ mang đến vài bơ gạo mới, người xách chục trứng gà vừa lượm trong ổ, lại có người vác cả bó củi thông khô ráo xếp gọn gàng nơi góc sân; tấm lòng thơm thảo của những người nông dân nghèo chất đầy một khoảng sân đất.
Trước khi ra khỏi nhà, Từ Chính Hương dù nổi tiếng tằn tiện, chắt bóp từng đồng từng cắc, nhưng lúc này bà lại cắn chặt môi, lội thẳng vào chuồng gà sau bếp, dứt khoát lôi ra một con gà mái dầu béo múp míp đang độ đẻ trứng sai nhất. Bà dùng lạt rơm trói chặt chân gà, đưa tận tay người nô bộc câm đang túc trực bên mép giường, cẩn thận dặn dò từng câu từng chữ: "Phu tử thân thể suy kiệt, con gà này đang độ bồi bổ tốt nhất; ngươi nhớ nhóm lửa hầm thật nhừ, gạn sạch lớp máng mỡ vàng bên trên rồi mới múc từng thìa nước trong cho người húp. Ngàn vạn lần phải chăm sóc người cho chu đáo!"
Người nô bộc câm đón lấy con gà mái, hai bàn tay run rẩy ôm chặt vào lòng; gã cúi gập người, gật đầu lia lịa, hai hàng nước mắt lăn dài trên khuôn mặt đen sạm nhăn nheo, nghẹn ngào không thốt nên lời.
Học đường tạm thời đóng cửa, Tiêu Cảnh không còn đến lớp đọc sách; cậu thiếu niên liền xắn tay áo gia nhập vào hàng ngũ làm mùa của gia đình. Vụ thu hoạch năm nay căng thẳng vô cùng; ngoài đồng thì lúa đã chín rộ, nếu không gặt kịp gặp phải mưa dầm thì hạt thóc sẽ mọc mầm thối rữa ngay trên bông. Sáng sớm hôm sau, sương mù còn chưa tan hết trên ngọn cỏ, Tiêu Trường Hà đã cùng trưởng tử Tiêu Tùng vác liềm ra đồng cắt nốt những thửa ruộng xa; ngoài sân nhà, lúa gặt về chất thành từng đống cao như gò mối, đợi người đập hạt.
Thế nhưng, ở góc sân sau râm mát, Tiêu Mộc lại kéo Tiêu Cảnh lại gần, thì thầm to nhỏ. Trong ngực áo của Tiêu Mộc giấu kỹ những tờ giấy vẽ mà đêm qua Diệp Lạc Hân và Tiêu Cảnh đã cặm cụi phác thảo. Diệp Lạc Hân bước ra, trao cho phu quân một ánh nhìn tin tưởng; nàng hiểu rõ, trượng phu tuy ít lời nhưng làm việc gì cũng thấu đáo và chu đáo hơn người.
Bản vẽ cỗ máy tuốt lúa là trí tuệ vượt bậc; cấu tạo trục quay, bánh răng truyền động và nan răng cưa sắt đều là những thứ chưa từng xuất hiện ở trần gian. Nếu đem nguyên vẹn cả bức vẽ giao cho người ngoài, không những dễ làm lộ bí mật sáng chế, mà công lao to lớn của Diệp Lạc Hân rất có thể sẽ bị kẻ khác cướp đoạt mất. Bởi vậy, Tiêu Mộc đã cẩn thận dùng mực tách rời các bộ phận: phần bánh xe tuốt hình tròn gắn nan móc vẽ riêng trên một tờ; hệ thống bánh răng cưa truyền lực vẽ trên một tờ khác; còn các khớp trục và then chốt lại chia nhỏ ra từng mảnh vụn.
Hai huynh đệ rảo bước về phía đầu làng, tìm đến xưởng mộc của Đàm thợ mộc. Tiếng cưa gỗ xoèn xoẹt, tiếng bào sột soạt rộn vang khắp gian xưởng nồng nặc mùi mùn cưa và nhựa thông tươi. Đàm thợ mộc là tay thợ lành nghề nức tiếng trong vùng; ba mươi năm trong nghề, đôi bàn tay gân guốc của ông đã đóng không biết bao nhiêu chiếc tủ chè, giường gỗ, cối giã gạo hay cày bừa.
Thế nhưng, khi cầm lấy những mảnh giấy vẽ rời rạc từ tay Tiêu Mộc, Đàm thợ mộc liền nhíu chặt đôi lông mày sâu róm, mắt trố lên kinh ngạc. Ông lật qua lật lại từng tờ giấy, ngón tay thô ráp miết lên những hình vẽ bánh răng tròn có răng cưa so le, rồi lại nhìn hình trục quay có khoét rãnh mộng kỳ dị.
Đàm thợ mộc gãi đầu cọt kẹt, cất giọng đầy hoài nghi: "Này Mộc tử, đây rốt cuộc là thứ quái quỷ gì thế này? Lão Đàm ta đục đẽo gỗ cả đời người, đóng bàn ghế giường tủ mòn cả tay, mà chưa từng thấy món đồ nào có hình thù kỳ quặc đến mức này! Các ngươi định làm trò gì đấy?"
Tiêu Mộc vẫn giữ vẻ mặt trầm tĩnh, giọng điềm đạm giải thích cặn kẽ: "Đàm thúc đừng bận tâm công dụng của nó vội; thúc cứ nhìn kỹ các kích thước cháu đã ghi chú ở mép giấy. Chỗ bánh răng này cần đẽo gọt thật chuẩn xác, từng răng gỗ phải đều tăm tắp, rãnh mộng khoét sâu đúng hai phân; còn chiếc bánh xe lớn này phải dùng gỗ sồi già thật chắc chắn, đục lỗ sẵn để sau này đóng đinh chốt. Thúc xem, làm toàn bộ chỗ này mất bao nhiêu tiền công?"
Đàm thợ mộc cầm lấy thước dây, tỉ mỉ đo đạc tính toán từng thớ gỗ; ông chép miệng, lắc đầu liên tục trước độ phức tạp và tinh xảo của các chi tiết cơ khí. Trầm ngâm một lát, ông ngẩng lên ra giá: "Chỗ đồ này tuy nhỏ nhưng tốn công gọt giũa vô cùng; đẽo hỏng một chiếc răng cưa là vứt đi cả khúc gỗ sồi. Nếu các ngươi muốn lấy gấp và làm thật chuẩn xác, lão tính giá bốn trăm năm mươi văn tiền; không bớt một cắc nào đâu đấy!"
Bốn trăm năm mươi văn tiền đối với một gia đình nông dân không phải là món tiền nhỏ; nó tương đương với tiền ăn tiêu tằn tiện của cả nhà trong suốt nửa tháng trời. Thế nhưng Tiêu Mộc không hề chần chừ, chàng đưa tay vào túi áo, lấy ra đủ bốn trăm năm mươi đồng tiền xâu bằng dây đay, đặt cạch một tiếng dứt khoát lên mặt bàn gỗ: "Bốn trăm năm mươi văn tiền, cháu gửi thúc đủ; chỉ xin thúc dốc lòng làm thật chắc chắn, đúng ba ngày sau cháu sẽ quay lại lấy đồ."
Ba ngày tiếp theo trôi qua trong bầu không khí ngột ngạt và căng thẳng tột cùng nơi sân nhà họ Tiêu. Mùa gặt không chờ đợi một ai; ngoài đồng, lúa đã cắt xong chất đống ngổn ngang ngoài sân gạch. Phương pháp tuốt lúa cổ truyền là một cực hình đối với người nông dân. Người nhà họ Tiêu phải trải mấy tấm chiếu cói rách xuống đất, đặt ở giữa vài tảng đá xanh to lớn, xù xì góc cạnh; sau đó mỗi người túm chặt lấy gốc một bó lúa, dồn hết sức bình sinh quật mạnh bông lúa vào mặt đá uỳnh uỵch, thình thịch.
Mỗi nhát đập vang lên nặng nề, hạt thóc chỉ văng ra lác đác; những hạt chắc mẩy bám chặt vào cuống rạ dai ngoằng, đập đến năm bảy lượt vẫn không chịu rụng hết. Đêm nào cả nhà cũng phải thắp đèn dầu đập lúa đến tận canh ba; tiếng đập đá uỳnh uỵch hòa lẫn tiếng thở dốc nặng nhọc. Bàn tay của Diệp Lạc Hân vốn mềm mại, nay bị cọng rạ cứa rách chằng chịt, những bọng máu đỏ ửng phồng rộp lên đau rát buốt thấu tim gan; cánh tay nàng mỏi nhừ đến mức sáng hôm sau không nhấc nổi bát cháo. Dương Phượng và Từ Chính Hương cũng chẳng khá hơn; đôi bàn tay thô ráp của hai người phụ nữ đều nứt nẻ, rỉ máu tươi, lưng đau như muốn gãy làm đôi sau mỗi đêm còng lưng đập lúa.
Đến chiều ngày thứ ba, Tiêu Mộc rảo bước trở lại xưởng mộc của Đàm thợ mộc. Toàn bộ các chi tiết gỗ đã được hoàn tất; từng chiếc bánh răng bằng gỗ sồi già được bào nhẵn thín, khớp nối khít khao, những chiếc đinh gỗ nhô cao trên trục quay được đẽo gọt vô cùng chắc chắn và sắc nét. Tiêu Mộc cẩn thận cầm từng món đồ lên ngắm nghía, trong lòng vô cùng hài lòng.
Nhìn Tiêu Mộc nhanh nhẹn gom đống gỗ kỳ lạ cho vào bao tải, Đàm thợ mộc không nén nổi trí tò mò đang sôi sục trong bụng; ông níu lấy tay Tiêu Mộc, hỏi dồn dập: "Mộc tử, ngươi nói thật cho lão Đàm nghe xem nào; rốt cuộc ngươi đẽo mấy thứ này về để làm gì? Mấy ngày nay ta vừa đục vừa nghĩ đến bạc cả tóc mà vẫn không tài nào đoán ra nó dùng vào việc gì trong nhà nông!"
Tiêu Mộc khẽ mỉm cười, đôi mắt ánh lên niềm tự hào kín đáo: "Nương tử nhà cháu muốn mày mò làm một món đồ thử nghiệm; bây giờ đồ chưa ghép xong nên chưa dám nói trước điều gì. Nếu như thành công, Đàm thúc cứ yên tâm, sau này thúc sẽ bận rộn làm không hết việc đâu!"
Nói đoạn, Tiêu Mộc vác bao tải gỗ lên vai, sải bước nhanh thoăn thoắt về nhà, để lại sau lưng Đàm thợ mộc đang đứng ngơ ngác gãi đầu, bụng đầy nghi hoặc.
Vừa về đến nhà, Tiêu Mộc liền mang toàn bộ đống linh kiện vào gian chái bếp râm mát. Diệp Lạc Hân và Tiêu Cảnh đang nóng lòng chờ sẵn; cả ba người lập tức xắn tay áo bắt đầu công việc lắp ráp. Gian chái bếp nhỏ bỗng chốc biến thành một xưởng chế tác nhộn nhịp; mùi gỗ mới thơm nồng hòa quyện cùng mùi mồ hôi và sự háo hức khôn nguôi.
Suốt hai ngày qua, trong lúc chờ Đàm thợ mộc gia công bánh răng, Tiêu Mộc cũng không hề nhàn rỗi; chàng đã dùng những tấm ván gỗ dày dặn tự tay cưa đục, đóng thành một chiếc máng chắn hình chiếc thuyền độc mộc đáy phẳng. Lòng thuyền sâu và rộng rãi, hai đầu vểnh lên để đón hạt lúa rơi xuống mà không bị văng vãi ra ngoài.
Thế nhưng, khi bắt tay vào lắp ráp thực tế, Diệp Lạc Hân mới thấm thía sâu sắc câu nói "nói thì dễ, làm mới khó". Cấu tạo cỗ máy tuốt lúa nàng từng đọc thoáng qua trong sách vở kiếp trước chỉ là những hình vẽ sơ sài; đến khi đưa vào cơ khí thực tiễn, muôn vàn trục trặc liên tiếp nảy sinh. Khi đặt trục bánh xe vào giá đỡ, bánh răng gỗ cọ xát vào nhau ken két, phát ra âm thanh chói tai rồi kẹt cứng ngắc; chiếc bàn đạp chân đạp xuống thì nhẹ bẫng nhưng guồng quay bên trên lại trơ ra không chịu nhúc nhích.
Hơn thế nữa, then chốt bằng gỗ quá giòn, chỉ cần dùng sức đạp mạnh một chút là phát ra tiếng rắc gãy đôi. Diệp Lạc Hân cắn chặt môi, trán rịn đầy mồ hôi; nàng cùng Tiêu Mộc cúi rạp người xuống gầm máy, tỉ mỉ tháo từng con ốc gỗ ra kiểm tra lại đường đi của trục quay. Tiêu Mộc vô cùng nhẫn nại; chàng phát hiện ra then gỗ không thể chịu nổi lực xoay giật cục, liền lập tức buông búa, chạy sang lò rèn ở xóm đông tìm thợ rèn, nhờ nung đúc gấp mấy chiếc then chốt và then cài bằng sắt kiên cố; lại tự tay cầm dao vót gọt lại từng góc vát của bánh răng cho trơn tru.
Dương Phượng bưng rổ ngô đi ngang qua cửa bếp, thấy ba người mặt mày lấm lem mùn cưa và dầu mỡ, không nhịn được ghé mắt nhìn vào tò mò; nhưng thấy Từ Chính Hương đang cắm cúi làm việc ngoài sân, nàng không dám nán lại lâu, chỉ đành thở dài lắc đầu rồi vội vã bước đi.
Trong khi ba người mê mải với đống gỗ vụn, việc đồng áng ngoài sân lại dồn ứ lại như núi. Mấy mẫu ruộng thu hoạch về chất đầy một góc sân, phơi nắng khô giòn mà chưa kịp tuốt hạt; nếu gặp một cơn mưa dông bất chợt thì toàn bộ mồ hôi nước mắt cả năm xem như đổ sông đổ biển.
Sáng ngày thứ tư, tiếng đập lúa uỳnh uỵch, rộn rã từ các nhà hàng xóm xung quanh vọng sang như thúc giục; bên kia hàng rào, tiếng cười nói rổn rảng của Lý đại tẩu khoe khoang rằng lúa nhà mình đã tuốt xong được hơn một nửa khiến Từ Chính Hương sốt ruột như lửa đốt trong lòng. Nhìn lại đống lúa nhà mình mới chỉ vơi đi chưa đầy một phần tư, Từ Chính Hương tức nghẹn ứ nơi lồng ngực, mặt mày tối sầm lại vì bực bội.
Bà vứt phịch chiếc liềm gặt xuống đất, xăm xăm rảo bước xông thẳng vào gian chái bếp. Thấy Tiêu Mộc, Diệp Lạc Hân và Tiêu Cảnh vẫn đang ngồi bệt dưới đất, cặm cụi gõ đục đống ván gỗ ngổn ngang, Từ Chính Hương không thể kìm nén được nữa; bà chống hai tay lên hông, cao giọng quở trách gay gắt: "Các ngươi rốt cuộc ăn no rỗi việc, đang làm cái trò quỷ quái gì ở đây thế hả? Ngoài đồng thì rạ cháy, ngoài sân thì lúa chất ngập cả lối đi; cả làng người ta tuốt lúa xong quá nửa rồi, còn nhà này thì cứ chây lười ra đó! Mấy ngày nay các ngươi cứ chúi đầu vào mấy khúc củi mục nát này, đục đục đẽo đẽo có ra được bát cơm hạt gạo nào không? Ta nói cho các ngươi biết, ta chỉ cho thêm đúng nửa ngày hôm nay nữa thôi; đến trưa nay mà không xong xuôi thì dẹp hết đống gỗ này vào bếp làm củi đun, rồi tất cả ngoan ngoãn vác đá ra sân đập lúa cho ta!"
Tiêu Cảnh đang cầm chiếc đục, nghe mẹ mắng liền ngẩng khuôn mặt nhễ nhại mồ hôi lên, nụ cười trên môi rạng rỡ không hề giảm sút: "Nương, người đừng nóng vội mà; chúng con sắp hoàn thành rồi, chỉ một chút xíu nữa thôi!"
Mấy ngày nay theo nhị ca và nhị tẩu mày mò chế tạo, Tiêu Cảnh tiếp thu được bao nhiêu điều kỳ diệu vượt xa những trang sách Tứ Thư khô khan; cảm giác nhìn từng mảnh gỗ vô tri dần ghép thành một cỗ máy hoàn chỉnh khiến lồng ngực cậu thiếu niên đập thình thịch những nhịp rộn rã đầy kiêu hãnh.
Từ Chính Hương nhìn vẻ mặt bướng bỉnh của con trai út, lại nhìn hai giọt mồ hôi lăn dài trên má con dâu thứ hai, bà thở hắt ra một hơi bực dọc rồi quay ngoắt người bước ra sân: "Hừ, nửa ngày! Đúng giữa trưa ta vào kiểm tra!"
Thời hạn chót như một ngọn lửa thúc bách sau lưng. Trong gian bếp, tiếng búa gõ cọc cọc, tiếng then sắt va chạm lách cách vang lên càng lúc càng dồn dập. Tiêu Mộc cởi trần chiếc áo thô, bờ vai vạm vỡ ướt đẫm mồ hôi; chàng dùng búa siết chặt chiếc then sắt cuối cùng cố định trục quay vào thân máng hình thuyền. Diệp Lạc Hân cẩn thận dùng một chiếc lông gà quết mỡ lợn bôi trơn đều khắp các rãnh răng cưa.
Mặt trời dần lên cao, chiếu những tia nắng chói chang xuống đỉnh đầu; tiếng ve sầu ran ran trên rặng liễu đầu ngõ báo hiệu giờ ngọ đã đến. Từ ngoài sân gạch, Từ Chính Hương bưng chậu nước rửa mặt bước vào, chuẩn bị cất tiếng gắt gỏng gọi cả nhà dọn dẹp đi ăn cơm trưa.
Đúng lúc ấy, từ trong chái bếp bỗng vang lên một tiếng hét xé toạc bầu không khí; Tiêu Cảnh nhảy cẫng lên khỏi mặt đất, hai tay giơ cao, la toáng lên trong niềm sung sướng tột cùng: "A... Thành rồi! Nhị ca, tẩu tử ơi, thành thật rồi! Cỗ máy quay được rồi!"
Từ Chính Hương giật thót mình, đặt vội chậu nước xuống bậu cửa, bước nhanh vào bếp, chân mày dựng ngược nhưng trong ánh mắt lại thấp thoáng sự tò mò khôn tả: "Giữa trưa nắng nôi gào thét cái gì thế hả? Đã làm nên trò trống gì chưa mà la lối om sòm?"
Diệp Lạc Hân đứng thẳng người dậy, khẽ đưa tay áo lau vệt mồ hôi trên trán, khuôn mặt thanh tú bừng sáng một nụ cười rạng rỡ như hoa nở mùa xuân: "Nương, cỗ máy đã hoàn tất rồi; người mau lại đây xem thử xem có dùng được không!"
Giữa gian chái bếp, cỗ máy tuốt lúa bằng gỗ sồi sừng sững hiện ra đầy oai phong. Thân máng hình thuyền vững chãi đặt sát mặt đất; phía trên là một trục quay hình trụ tròn cắm chi chít những chiếc móc sắt uốn cong hình chữ U đều tăm tắp; phía dưới máng nối liền với một chiếc bàn đạp chân bằng gỗ thông qua hệ thống đòn bẩy và bánh răng truyền lực tinh xảo.
Tiêu Mộc đứng thẳng lưng, hít một hơi thật sâu; chàng đặt bàn chân thô ráp lên chiếc bàn đạp gỗ, dứt khoát nhấn mạnh xuống một nhịp.
Cót két... vù vù vù!
Chiếc bàn đạp hạ xuống nhịp nhàng, kéo theo đòn bẩy truyền lực tới trục bánh răng; guồng quay tròn bên trên bắt đầu chuyển động, ban đầu còn chậm rãi, rồi chỉ sau vài nhịp nhún chân đều đặn của Tiêu Mộc, guồng quay liền rít lên khe khẽ, xoay tít mù tạo thành một luồng gió mát rượi thổi tung những sợi mùn cưa vương vãi trên nền đất!
Diệp Lạc Hân nhanh nhẹn bước ra ngoài cửa, nhặt lấy một bó lúa nếp trĩu hạt vàng ươm ngoài sân mang vào, trao tận tay trượng phu. Tiêu Mộc hai tay nắm chặt lấy phần gốc của bó rạ, ánh mắt tập trung cao độ; chàng từ từ hạ phần ngọn lúa áp sát vào guồng răng cưa đang xoay tít với tốc độ chóng mặt.
Xoạt... Rào rào rào!
Một tràng âm thanh giòn giã, dồn dập vang lên như tiếng mưa rào trút xuống mái hiên mùa hạ! Những chiếc móc sắt trên guồng quay cuộn lấy từng bông lúa, cào xé dứt khoát; hạt thóc vàng mẩy căng bóng bắn tung tóe ra xung quanh, va vào vách máng chắn hình thuyền nghe lách tách, đùng đục, rồi ào ào rơi trượt xuống đáy máng sâu thẳm!
Chỉ trong chớp mắt - chưa đầy ba nhịp thở ngắn ngủi - Tiêu Mộc khéo léo xoay nhẹ cổ tay lật mặt bó lúa; toàn bộ hạt thóc trên bông đã rụng sạch bóng, không sót lại dù chỉ một hạt lửng! Khi Tiêu Mộc rút bó rơm ra, phần thân rạ trên tay chàng trơ trụi, thẳng tắp, vàng ruộm và sạch sẽ đến mức không thể sạch hơn!
Toàn bộ gian phòng rơi vào một khoảnh khắc tĩnh lặng tuyệt đối; chỉ còn lại tiếng guồng quay vù vù chậm dần theo nhịp chân của Tiêu Mộc.
Tiêu Cảnh không kìm nén nổi cảm xúc, vỗ tay bôm bốp, reo hò đến lạc cả giọng: "Thành công rồi! Nương ơi nhìn kìa! Nhanh quá xá, chỉ một cái chớp mắt thôi mà đã tuốt xong cả một bó lúa to tướng rồi!"
Từ Chính Hương đứng chết trân tại chỗ, hai mắt mở to trừng trừng nhìn vào bó rơm sạch bóng trên tay con trai thứ hai, rồi lại nhìn xuống đáy máng gỗ nơi những hạt thóc vàng ươm đang nằm dầy cộm, thơm nồng mùi lúa mới. Miệng bà há hốc, cổ họng nghẹn ứ, cả người run lên bần bật vì bàng hoàng; bao nhiêu năm làm ruộng, bà chưa từng thấy cảnh tượng nào kỳ diệu đến nhường này.
Bà bước xăm xăm lại gần cỗ máy, nuốt một ngụm nước bọt, giọng run rẩy không giấu nổi sự kích động: "Để... để ta tự tay làm thử xem nào! Có thật là không cần dùng sức đập đá không?"
Tiêu Mộc mỉm cười lùi lại một bước, nhường vị trí cho mẹ. Từ Chính Hương hít một hơi thật sâu, run run đặt bàn chân gầy guộc lên bàn đạp; bà nhún chân một cái, cỗ máy lập tức chuyển động êm ru. Bà vội vàng chộp lấy một bó lúa khác bên cạnh, run rẩy đưa phần ngọn vào guồng quay.
Rào rào rào!
Tiếng lúa rụng rộn rã lại vang lên giòn giã khắp gian phòng! Từng hạt thóc rụng tơi bời, tuôn xuống như suối chảy qua kẽ tay; không cần tốn một chút sức lực của cánh tay, không cần quật mạnh vào đá tảng, bông lúa vừa chạm vào guồng quay đã lập tức sạch trơn trong tích tắc!
Từ Chính Hương buông rơi cọng rạ xuống đất, hai bàn tay thô ráp, chai sần đầy những vết xước rớm máu của bà run lên bần bật giữa không trung. Bỗng nhiên, hai hàng nước mắt nóng hổi từ khóe mắt nhăn nheo của người mẹ chồng trào ra, lăn dài trên đôi gò má sạm đen vì bao năm dãi dầu sương gió.
Bà bật khóc; khóc vì nỗi vất vả cực nhọc bao năm qua của kiếp làm nông bỗng chốc được giải tỏa, khóc vì từ nay đôi bàn tay của con cái trong nhà sẽ không còn phải rớm máu tơi bời trên những tảng đá nham nhở, khóc vì cả vụ mùa nặng trĩu âu lo nay đã được cứu rỗi chỉ trong một buổi trưa định mệnh.
Từ Chính Hương nghẹn ngào bước tới, nắm chặt lấy hai bàn tay của Diệp Lạc Hân, run rẩy xoa nắn đôi bàn tay nhỏ nhắn của con dâu, giọng bà vỡ òa trong niềm xúc động tột cùng: "Trời đất tổ tiên ơi... Cái đầu của đứa nhỏ này rốt cuộc nghĩ sao mà ra được thứ đồ kỳ diệu thế này chứ? Sao con lại có thể thông minh, tài giỏi đến mức này hả Lạc Hân... Con đã cứu cả nhà ta, cứu trọn cả cái mùa gặt này rồi con ơi!"
Diệp Lạc Hân nhìn những giọt nước mắt hạnh phúc của mẹ chồng, lại nhìn nụ cười rạng ngời của trượng phu và tiểu thúc; một dòng nước ấm áp dâng tràn trong lồng ngực nàng. Tiếng lúa rơi rào rào vào lòng máng vẫn còn dư âm ngân vang; thế nhưng, tiếng cười reo và sự kinh ngạc tột cùng nơi gian chái bếp nhà họ Tiêu lúc này đã bắt đầu vượt qua bờ giậu, mang theo cơn chấn động khó lường lan dần ra khắp thôn xóm Thanh Sơn.
